واکنش مورفوفیزیولوژیک نخود (cicer arietinum l.) به پرایمینگ سالیسیلیک اسید و محلول‌پاشی نانوکود کلات در شرایط دیم

اهداف: مطالعه به‌منظور بررسی اثر پرایمینگ سالیسیلیک اسید و محلول‌پاشی نانوکود بر عملکرد و برخی خصوصیات مورفولوژیک دو رقم نخود برای انتخاب مناسب‌ترین تیمار در شرایط دیم انجام شد.مواد و روش‌ها: این آزمایش به‌صورت فاکتوریل اسپلیت در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 96-1395 و 97 -1396 در خرم‌آباد لرستان اجرا شد. عامل رقم شامل دو رقم عادل و توده محلی گریت و عامل پرایمینگ بذر با محلول سالیسیلیک اسید شامل بدون پرایمینگ و پرایمینگ سالیسیلیک اسید به‌صورت فاکتوریل در کرت‌های اصلی و عامل محلول پاشی نانوکود کلات مخصوص حبوبات در چهار سطح شامل محلول پاشی با آب مقطر (شاهد) و محلول پاشی به میزان یک، دو و سه لیتر در هکتار در کرت‌های فرعی قرار گرفتند.یافته‌ها: نتایج نشان داد در هر دو رقم عادل و توده محلی گریت، بیشترین تعداد دانه در بوته، وزن صد دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت از پرایمینگ سالیسیلیک اسید و محلول پاشی نانوکود بسته به میزان مصرف بدست آمد. در هر دو رقم عادل و توده محلی گریت، بیشترین عملکرد دانه از کاربرد سالیسیلیک اسید با مصرف دو لیتر در هکتار نانوکود (به‌ترتیب 1840 و 1152 کیلوگرم در هکتار) تولید شد. بالاترین میزان سبزینگی برگ، پروتئین دانه و عملکرد پروتئین نیز از کاربرد سالیسیلیک اسید با مصرف نیم تا یک لیتر در هکتار نانوکود حاصل شد. نتیجه‌گیری: در مجموع، رقم عادل با پرایمینگ سالیسیلیک اسید و محلول‌پاشی حداقل نیم لیتر در هکتار نانوکود جهت بهبود کمیت و کیفیت نخود در شرایط دیم توصیه می‌شود.

morphophysiological response of chickpea (cicer arietinum l.) to salicylic acid priming and chelate nanofertilizer application in dryland conditions

objectives: the study was conducted to investigate the effect of salicylic acid priming and nanofertilizer application on the yield and some morphological characteristics of two chickpea cultivars in order to select the most appropriate treatment under rainfed conditions.materials and methods: this experiment was carried out as factorial split in the form of a basic design of randomized complete blocks with three replications in two crop years 2015 2016 and 2015 2016 in khorramabad, lorestan. the variety factor includes adel and grit, and salicylic acid priming, including no priming and priming in the main plots, and nanofertilizer in four levels, including control and foliar spraying at the rate of one, two and three liters per hectare were placed in sub plots.results: the results showed that in both the adel and greet, the highest number of seeds per plant, hundred seed weight, seed yield and harvest index were obtained from salicylic acid and nanofertilizer spraying depending on the amount of use. in both adel and great, the highest seed yield was produced by the application of salicylic acid with two liters per hectare of nanofertilizer (1840 and 1152 kg/hectare, respectively). the highest level of leaf greenness, seed protein and protein yield was also obtained from the application of salicylic acid with half to one liter per hectare of nanofertilizer.conclusion: in general, the adel cultivar with salicylic acid priming and spraying at least half a liter per hectare of nanofertilizer is recommended to improve the quantity and quality of chickpeas in dry conditions.