گروه‌های شکلی روزنبران نهشته‌های کرتاسۀ پیشین-‌ میانی شمال شرق رفسنجان و اهمیت آنها به‌عنوان شاخص‌های زیستی دیرینه محیطی

گروه‌های شکلی روزنبران، پاسخ آنها را به تغییرات محیطی و اکولوژیکی گذشته‌ نشان می‌دهند. گروه‌های شکلی روزنبران کرتاسۀ پیشین-میانی شمال شرق رفسنجان با هدف شناخت محیط دیرینه بررسی شده‎‍اند. بر‌اساس شکل پوسته، نحوۀ پیچش و موقعیت زندگی مرتبط با سبک زندگی و استراتژی‌های تغذیه‌ای، یک گروه‌ شکلی پلانکتون و ده گروه‌ شکلی از روزنبران کف‎‍زی در سنگ‌های کربناته یک برش از نهشته‌های کرتاسۀ پیشین-میانی شمال شرق رفسنجان شناسایی شد. گروه‌ شکلی پلانکتون شامل گونه‌های مختلف جنس hedbergella می‌شود، در بخش زیرین برش‌ غالب است و حضور آن در بخش قاعده‎‍ای برش، نشان‎‍دهندۀ محیط دریای باز غنی از مواد غذایی (اُتروفیک) است. در بخش بالایی برش، اربیتولین‌ها گروه‌ شکلی غالب را به خود اختصاص داده‌اند که شامل هر دو نوع اربیتولین‌های مخروطی و دیسکوئیدند. نحوۀ توزیع آنها در افق‌های مختلف این بخش، بیانگر تغییرات محیطی است. در افق‌های ابتدایی و انتهایی، اربیتولین‌های مخروطی و کوتاه همراه با lithocodium-bacinella در بافت پلوئیدال پکستون- وکستون پراکنده‌اند که نشان می‌دهد این لایه‌ها در محیطی کم‌عمق، اکسیژن‌دار و با انرژی پایین نهشته شده‌اند. اگر‌چه حضور هر‌چند اندک روزنبران شناور و الیگوستژینیدها در برخی افق‌های بالاتر، بیانگر افزایش اندک در عمق لایه‌هاست. در افق‌های میانی اربیتولین‌های دیسکوئید و جلبک‌های آهکی میکرایتی‌شده، خرده‌های بی‌مهرگان، اائید و ذرات تخریبی فراوان‌اند که بیانگر حمل دوبارۀ ارگانیسم‌ها و شرایط دریایی ناپایدار و نوسانی با انرژی بالا، نظیر امواج جزر و مدی یا طوفان است. فونای فسیلی متنوع، فراوانی روزنبران کف‌زی بزرگ و برتری روزنبران سطح‌زی به انواع درون‌زی در بیشتر افق‌های بخش بالایی، برخورداری محیط از اکسیژن و غذای کافی را منعکس می‌کند.

foraminiferal morphogroups of the early–middle cretaceous succession in northeastern rafsanjan and their significance as palaeoenvironmental bioindicators

foraminiferal morphogroups reveal their responses to palaeoenvironmental and palaeoecological changes. the foraminiferal morphogroups of the early-mid cretaceous in northeastern rafsanjan have been investigated with an interest in palaeoenvironmental changes. according to the shell forms, coiling modes, and life positions linked to the lifestyles and feeding strategies, eleven morphogroups, including one planktonic and ten benthic foraminiferal morphogroups, were identified. the planktonic morphogroup includes various species of the genus hedbergella, showing an open marine eutrophic environment in the lower part of the section.in the upper part of the section, the bioclasts are characterized by the dominance of conical and discoidal orbitolinids. the ir distribution patterns reflect changes in environmental conditions. in the initial and final intervals of the upper part, coni cal orbitolinids are dominated and associated with micro-encrusters (lithocodium-bacinella). the peloidal packstones to wackestones facies in these succession, demonstrate the low-energy conditions. this association suggests an oxygenated and shallow water lagoonal environment. however, a few numbers of planktonic foraminifera and oligosteginids in the final layers suggest a minorincrease in depositional water depth. discoidal orbitolinids and calcareous algae associated with skeletal fragments of invertebrates, ooids and detrital particles are the most common constituents of the middle intervals. complete to partial micritization and micrite envelope around bioclasts are common. these suggest unstable, fluctuating environmental conditions with higher energy current s, resulting in the reworking of skeletal grains. the diverse fossil fauna, larger benthic foraminifera, and the predominance of epifaunal relative to infaunal foraminifera in most horizons of the upper part reflect a well -oxygenated and good trophic level environment.