نگاهی پدیدارشناختی به تجربه‌های هنری رشید قریشی (1947)

رشید قریشی هنرمندی الجزایری‌تبار و دانش‌آموختۀ فرانسه است. او در زمینۀ هنر خوشنویسی پُرآوازه بوده و با فضای پُرکار و سرشار از رمز و راز سنتی و روح معنوی اسلامی، که در کارهایش دیده می‌شود، شناخته می شود. از جمله ویژگی‌های کارهایش: حضور پُررنگ اعداد، نقوش، علائم، نشانه و نمادهای رمزی وابسته به علم حروف، اعداد، علوم غریبه، عرفان و تراداد(سنت) های اسلامی است و افزون بر این نمادها، نشانه‌های الفبایی و نقش‌مایه‌های افریقاییِ کهن را هم در بر دارد. این همراهی روح کهنِ باستانی، فرهنگ تصویری، و خوشنویسانه اسلامی هم‌زمان با واکنش‌های آزادی‌خواهانه و روشنفکرانۀ معاصر او در پیوندِ با سیاست و مسائل خاورمیانه و فلسطین، از او هنرمندی با گرایش‌های جهان‌شمول ساخته و همین زمینه، اهمیت کند و کاو و آشکار نمودن لایه‌های پنهان و مستور نشانه‌ها، نمادها، و معنای نهفته در پس آثارش را افزون می‌سازد. از این رو، زمینه و روش پدیدارشناسی و هرمنوتیک برای معناکاوی آثار او اهمیت می‌یابد. چراکه او خود در پی یافتن زبان و بیانِ تصویری جهان‌شمول در کارهایش است و این موضوع سبب هماهنگ بودن روش پژوهش و نگاه خودِ هنرمند است. پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی و به میانجی داده‌های کتابخانه‌ای انجام پذیرفته است، در پی دستیابی به سازمایه‌های زیباشناختی دریافت معنای پنهان آثار هنری این هنرمند بوده و با نگاهی پدیدارشناختی و روشی هرمنوتیکی به تجربه‌های او می‌توان به مفاهیم بنیادینی دست یافت که در همۀ تجربه‌های تجسمی او مشترک است و روح کلی آثار وی را سامان می‌دهد. نمادهای زنانه آب، ماه، مفهوم آینه، سایه، بازتاب و نشانه‌های رنگی، عددی و به‌کارگیری هندسۀ مقدس مانند دایره و چهارگوش... از دسته زمینه‌هایی‌اند که وی بدان‌ها پرداخته است و به شیوۀ آیینه‌نگاری و آیینه‌نویسی خود را بروز داده است.