بررسی مهارتهای تفکر انتقادی براساس رویکرد یادگیری ویگوتسکی مطالعه موردی داستان‌های کودک «تغرید النجار»

از آنجایی که رویکردهای یادگیری شناختی، ازجمله یادگیری اجتماعی ویگوتسکی به مهارت های تفکر انتقادی توجه دارد، کاربست مبانی روشمند این رویکردها برای نهادینه‌سازی این مهارت‌ها که از ضروریات زندگی انسان معاصر به شمار می‌آید، اثربخشی بسیار زیادی خواهد داشت. پژوهش پیش رو به بررسی داستان‌های کودکانه «تغرید النجار»، – نویسندة معاصر اردنی- می‌پردازد. این مطالعه با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مدل شش‌گانه مهارت‌های انتقادی «فاسیونه» انجام می‌شود. هدف اصلی این پژوهش تحلیل کنش‌ها، عملکرد و گفتگوهای شخصیت‌ها در این‌گونة ادبی است و همچنین بررسی نحوة آموزش این مهارت‌ها با تاکید بر اصل سکوسازی و نقش تسهیل‌گری بزرگ‌ترها و همسالان ماهرتر در منطقة تقریبی رشد کودک می‌پردازد. نتایج پژوهش بیانگر این مهم است که «تغرید النجار» با کاربست بیان کودکانه در قالب داستان، آن را بسان ابزار میانجی برای رشد تفکر و خصوصاً تقویت تفکر انتقادی برگزیده‌است که در نهایت منجر به کمک در رشد شناختی و اجتماعی مخاطبش می گردد؛ با توجه به ردة سنی مخاطب، آموزش مهارت خودتنظیمی و تفسیر در ردة اول و دوم قرار دارد، که در راستای تقویت شناخت، هویت بخشی، شکل‌گیری شخصیت، آگاهی بخشی، تولید دانش برای کودک بکار گرفته‌شده‌اند؛ همچنین مهارت استنباط، تحلیل، ارزش‌گذاری و توضیح به ترتیب با تکیه ‌بر دو راهبردِ آموزشیِ عاطفی و شناختی مورد توجه نویسنده بوده‌اند که منجر به ارائة ساحتی تازه از قابلیت‌های متون داستانی گردیده‌است و بیانگر آن است که از نگاه «تغرید النجار» زبان و فرهنگ، ابزارهایی برای افزایش رشد ساختارهای ذهنی کودک هستند.

investigating the application of critical thinking skills based on vygotsky’s socio-cultural learning approach a case study of children’s stories by taghrid al-najjar

since cognitive learning approaches—including vygotsky’s social learning theory—support the development of critical thinking skills, applying the methodological foundations of these approaches can help institutionalize such skills in contemporary human life. this research examines the children’s stories of taghreed al-najjar, a contemporary jordanian writer, analyzing the actions, performances, and dialogues of the characters through a descriptive method based on facione’s six critical thinking skills models. additionally, it explores how these skills can be taught using the principle of scaffolding, emphasizing the facilitating role of adults and more skilled peers within the child’s zone of proximal development (zpd). the findings reveal that taghreed al-najjar simplifies the cognitive complexities of critical thinking by applying social learning theory in her children’s stories. depending on the audience’s age group, self-regulation and interpretation skills rank first and second in priority, serving to enhance cognition, identity formation, character development, awareness, and knowledge generation in children. furthermore, the skills of inference, analysis, evaluation, and explanation—supported by both emotional and cognitive educational strategies—have been central to the author’s objectives, ultimately contributing to a new perspective on the pedagogical potential of fictional texts. the study also highlights that, from taghreed al-najjar’s perspective, language and culture serve as vital tools for advancing children’s cognitive development and mental structuring.