بررسی نقش ساز‌و‌کار تقابل در پیوند آیات قرآن (با محوریت سوره‌ی آل عمران)

تقابل معنایی یکی از ابزارهای هنری و زیبایی آفرین است که بالاترین مراتب زیبایی را در ساختار و محتوای قرآن کریم باعث گشته است. توجه و مطالعه ی زیباشناسی تقابل و ساختارهای تقابلی در آیات ارجمند قرآن می تواند با تقدیم مفاهیم نهفته ارزشمند و داده های هنری احساس برانگیز، به بازنمودن برخی ابهامات و پیچش های معنایی در آن ها کمک کند و تا حدود زیادی به نیازها و پرسش های روح و عقل انسان پاسخ گفته و بر آن ها تاثیر گذارد و ازآنجاکه تقابل در قرآن کریم جلوه ای از زیبایی ها و شگفتی های این کتاب آسمانی و وجهی از وجوه اعجاز آن است، ضرورت و اهمیت بررسی نقش ساز وکار تقابل در این سوره که از ویژگی های خاصی برخوردار است، به‌خوبی آشکار می‌گردد. در این پژوهش ضمن شناسایی این سازوکار و ابزار هنری در سوره ی آل عمران، تاثیر آن در ایجاد توازن آوایی و زیبایی ساختار و ایجاد پیوند و توازن معنایی و زیبایی محتوای این سوره مورد بررسی قرارگرفته است. در این راستا ابتدا به بررسی معنای لغوی و اصطلاحی واژه یتقابل و اهمیت و جایگاه آن در ایجاد زیبایی سخن پرداخته‌شده و سپس با تحلیل نمونه هایی از انواع تقابل معنایی در سوره ی آل‌عمران، روشن می شود که چگونه این ابزار بلاغی توانسته است در این سوره انسجام آوایی و وحدت ساختاری ایجاد کند و در انسجام و وحدت معنایی آیات و تقدیم مفاهیم والا در آن ها نقش داشته باشد. و با تقابل سازی صفات خداوند باعث ارائه ی تعریف جامع و کاملی از خداوند یکتا در این سوره شده و تسلط همه جانبه او بر امور هستی از ازل تا ابد را اثبات کرده و به نفی همه ی خدایان ادّعایی کافران پرداخته است.

Exploring the Role of Contrast Strategy in Surah Al Imran

Semantic contrast is one of artistic and aesthetic tools used for creating the highest beauty in the structure and content. Studying the aesthetics of contrast and contrastive structures in the Quran verses can help to clear the semantic ambiguities and problems and to meet the needs and questions of human’s spirit and intellect by suggesting valuable concepts and emotional artistic information. By identifying the aesthetic techniques in Surah Ali Imran, the present research aimed to examine its impact on creating phonetic balance, structural and content beauty, and semantic connections. In this regard, at first place the literal and technical meaning of the word &contrast& and its importance and status in creating the beauty of speech were studied and then by analyzing some examples of semantic contrast in Surah AlImran it shed light on how the rhetorical tool could create phonetic integrity, and unity of structure and cohesion, coherence of verses, and presenting sublime concepts. By contrasting the attributes of God, the surah provides a comprehensive definition of Allah, shows his omnipotence and supremacy over the affairs of the universe from the beginning to the end, and denies all the alleged gods of the disbelievers.