فرزندآوری: تحول معنایی، تاملی در تغییر ارزش‌های خانوادگی(مطالعه موردی زنان و مردان متاهل تک فرزند یا بی فرزند ساکن شهر کرج)

هدف این پژوهش بررسی تحول معنای فرزندآوری در بستر تغییر ارزش‌های خانوادگی است. در این راستا ارزیابی تفاوت‌ بین تعداد مطلوب فرزندان و رفتارهای واقعی زوجین در فرزندآوری نیز بررسی شده است. علی‌رغم اینکه کم فرزندی در جامعه ما مطلوب نیست، امّا کاهش نرخ باروری به زیر سطح جانشینی، نشان از افزایش رفتار تک فرزندی یا گرایش به نداشتن فرزند در میان خانواده های ایرانی دارد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی و نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک مصاحبة عمیق نیمه‌ساختاریافته با 14 نفر از زنان و مردان متاهل ساکن شهرکرج انجام شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در تجربه زیسته مشارکت‌کنندگان، الگوهای معنایی مربوط به فرزندآوری در مقایسه با پیشینه فرهنگی و خانوادگی جامعه ایرانی، دستخوش دگرگونی شده است. تصمیم‌گیری درباره فرزندآوری از نگاه آنان بیشتر بر اساس ملاحظاتی نظیر گسترش فضای مجازی و تغییر در الگوی روابط و فرزندآوری، بازاندیشی درباره مفهوم فرزندآوری، کمال گرایی، دغدغه های زیست محیطی، جامعه نابسامان، فردگرایی، نگرانی از ناپایداری زندگی زناشویی، نگرانی از پذیرش مسئولیت فرزندآوری، بدن مندی _ سلامتی، فضای غیر حمایتی خانواده و جامعه از فرزندآوری، تغییر سبک فرزندپروری، شکاف بین شرایط اقتصادی موجود و انتظارات و ضدارزش شدن خانواده پر جمعیت صورت می گیرد. با توجّه به نتایج پژوهش، ذات تجربه فرزندآوری در خانواده «فرزندآوری آگاهانه» است که پیامد آن، رفتار تک فرزندی و یا بی فرزندی می باشد. افراد مورد مطالعه برای اقدام به فرزندآوری، نه تنها شرایط فردی و خانوادگی را مدنظر قرار می دهند، بلکه به مقتضیات زندگی در جامعه مدرن و محیط زیست پیرامون خود نیز توجه دارند.  

childbearing: a reflection of changing family values: the case of married one-child or childless men and women in karaj

the aim of this study is to examine the transformation of the meaning of childbearing within the context of changing family values. in this regard, the study also investigates the gap between the ideal number of children and couples’ actual childbearing behavior. although having few children is not considered desirable in iranian society, the decline in fertility rates below the replacement level indicates a growing tendency toward having only one child or remaining childless among iranian families.this research adopts a qualitative approach using descriptive phenomenology. the participants were selected through purposive sampling, and data were collected via semi-structured, in-depth interviews with 14 married men and women residing in the city of karaj.the findings reveal that participants lived experiences demonstrate a transformation in the semantic patterns associated with childbearing compared to the traditional cultural and familial background of iranian society. from their perspective, decisions regarding childbearing are increasingly shaped by factors such as the expansion of virtual spaces and changes in relationship and parenting patterns; rethinking the meaning of childbearing; perfectionism; environmental concerns; social instability; individualism; anxiety over marital instability and the responsibilities of parenthood; bodily and health-related issues; lack of family and societal support for childbearing; changes in parenting styles; the gap between economic realities and expectations; and the stigmatization of large families.based on the results, the childbearing experience among families may be labeld as “conscious childbearing”, the outcome of which often manifests as one-child families or childlessness. the participants consider not only the role of personal and familial conditions in their decision-making but also the demands of modern life and the surrounding environmental context.