اتلاف تاجی، ساقاب و تاج بارش در توده های طبیعی ممرز در جنگل های شنرود سیاهکل

جنگل های شنرود سیاهکل در استان گیلان از درختان با ارزش صنعتی نظیر راش و ممرز تشکیل شده که دارای ارزش اقتصادی قابل توجهی می باشند. چرخه آب نقش بسیار مهمی را در روابط بین خاک، پوشش گیاهی و محیط بازی می کند. این چرخه یکی از پدیده های مهم اکولوژیکی در بیوسنوزهای طبیعی، به خصوص در اکوسیستم های جنگلی است. اتلاف تاجی، ساقاب و تاج بارش، سهم زیادی از چرخه آب را در اکوسیستم های جنگلی به خود اختصاص می دهند. آب باران هنگام عبور از شاخ و برگ و تنه درختان، عناصر غذایی در سطح آن ها را شسته و از طریق تاج بارش و ساقاب به خاک جنگل انتقال می دهد. در این تحقیق برآورد اتلاف تاجی، ساقاب و تاج بارش در یک توده طبیعی ممرز خالص در پارسل 701 جنگل شنرود سیاهکل به مدت یک سال از مهرماه 1388 انجام شد. اندازه گیری بارش کل، با استفاده از 4 جمع آوری کننده باران در منطقه ای باز و در فاصله 150 متری محل تحقیق، اندازه گیری تاج بارش، با استفاده از 50 عدد جمع آوری کننده تاج بارش با پراکنش تصادفی در زیر تاج پوشش درختان و اندازه گیری ساقاب نیز با استفاده از لوله های جمع آوری کننده ساقاب نصب شده بر روی 10 اصله درخت ممرز با طبقات قطری مختلف توسط استوانه مدرج صورت گرفت. میزان اتلاف تاجی از تفاوت میان بارندگی کل و بارندگی خالص (مجموع ساقاب و تاج بارش) محاسبه گردید. با استفاده از رگرسیون و مشخصه های درختان ممرز، مناسب ترین مدل های پیش بینی کننده ساقاب، تاج بارش و اتلاف تاجی به دست آمد. نتایج نشان دادند که از 1497 میلی متر بارش کل، سهم ساقاب، تاج بارش و اتلاف تاجی برای توده ممرز به ترتیب 02/1، 25/41 و 73/57 درصد می باشد. با افزایش بارش کل، ساقاب، تاج بارش و اتلاف تاجی روند صعودی پیدا کرد. همبستگی ارتفاع بارش با ارتفاع ساقاب، تاج بارش و اتلاف تاجی، پس از بررسی با ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که میان این پارامترها، در سطح یک درصد همبستگی معنی دار وجود دارد. با افزایش قطر درختان از میزان ساقاب کاسته شد.