تغییرات زمانی و مکانی تراکم و پراکنش جامعه زیوپلانکتونی دریاچه پشت سد لار

دریاچه سد لار با مساحت 1300 هکتار در 55 کیلومتری شمال شرقی جاده هراز - تهران واقع شده، سد لار و لتیان تامین کننده آب شرب مصرفی اهالی تهران بوده و چون از مناطق حفاظت شده ویژه محسوب شده اهمیت خاصی جهت بررسی زنجیره‏های مختلف غذایی (خصوصاً زیوپلانکتون‏ها) دارد. به منظور مدیریت اصولی در دریاچه سد لار پارامترهای لیمنولوژیک و بیولوژیک از جمله شناسایی، تراکم و پراکنش زیوپلانکتون‏ها و تغییراتشان طی 6 مرحله نمونه‏برداری از خرداد ماه الی آبان ماه سال 1387 انجام پذیرفت. نمونه‏ها توسط تور پلانکتون‏گیر کمرشکن 55 میکرون (juddy net) از اعماق 10-0، 20-10، 30-20 گرفته شد، حداکثر میانگین عمق نمونه‏برداری بسته به شرایط آب پشت سد 23 متر در خرداد ماه صورت گرفت. نمونه‏ها توسط فرمالین به نسبت 4 درصد تثبیت و در آزمایشگاه با میکروسکوپ معکوس مطالعه شدند. غالبیت زیوپلانکتونی در این سد مخزنی با راسته آنتن منشعبان که 85/48 درصد جمعیت سالانه را داشتند بوده که گونه‏های غالب آن به ترتیب bosmina sp. ، daphnia pulex و daphnia longspinaبود. راسته گردانتنان با فراوانی 88/40 درصد که جنس‏های غالب آن به ترتیب فراوانی asplanchna sp. ، notholca sp ، syncheata sp.و polyarthera sp.، پاروپایان با فراوانی25/10 درصد با جنس cyclops سومین فراوانی را در طی سال 1387 نشان دادند. در این بررسی در مجموع از سه گروه زیوپلانکتونی 15جنس شناسایی گردید. میانگین بیشترین تراکم سلول‏های زیوپلانکتونی در تمامی ماه‏های نمونه‏برداری به جز مرداد ماه مربوط به راسته آنتن منشعبان بود. میانگین فراوانی کل دوره بررسی این گروه زیوپلانکتونی 23808±315985 عدد در متر مکعب بود که در تیر ماه با فراوانی 34562±134339 بالاترین تراکم را نشان داد. میانگین تراکم گردانتنان با22391±118175 عدد در متر مکعب در مرداد ماه حداکثر فراوانی را نشان داده است پاروپایان در تمامی بررسی‏ها پایین‏ترین فراوانی را داشته و بیشترین میانگین فراوانی آن‏ها 30208±19/78428 عدد بر متر مکعب در شهریور ماه برآورد گردید. حداکثر فراوانی زیوپلانکتونی در ایستگاه‏های 3 و 4 بوده که بیشترین میانگین زیوپلانکتونی در فصل تابستان با تراکم سلولی 30031± 3/254001 مشاهده شد. طبق آزمون‏های غیرپارامتریک کروسکال والیس و من – ویتنی بین فراوانی زیوپلانکتون‏ها در ایستگاه‏ها و ماه‏های مختلف اختلاف معنی‏دار آماری مشاهده شد (05/0p < ). همچنین در بررسی فصول نیز فصل تابستان با دو فصل دیگر این اختلاف معنی دار را نشان داد (05/0p < ). مطالعات بیولوژیک نشان داد که پتانسیل تولید پلانکتونی مخصوصاً شاخه گردانتنان در این دریاچه بالا نمی باشد.