پراکنش و فراوانی پلانکتونی و نقش آن‏ها در دریاچه شورابیل اردبیل

در پژوهش‏های طرح جامع شیلاتی‌ دریاچه‌ سد شورابیل، بررسی‏های پلانکتونی به عنوان مطالعات پایه در جهت افزایش تولیدات ماهی در این دریاچه در نظرگرفته شد. این مطالعات به صورت فصلی طی پاییز سال 1385‌ الی پاییز 1386‌ در استان اردبیل انجام گرفت. نمونه‏برداری‌ پلانکتونی‌ توسط‌ لوله‌ پلیکا به طول 2 متر انجام‌ گرفت‌، بدین‌ نحوکه‌ از ایستگاه ‌مورد نظر یک‌ لیترآب (بدون‌ عبور از تور پلانکتون) وجهت نمونه‌‏برداری‌ زیوپلانکتونی‌ نیز 30 لیترآب را برداشته و توسط‌ تور زیوپلانکتون‏گیر، فیلتر و عصاره‌ جمع‌ شده‌ درکلکتور (محفظه جمع‏کننده نمونه) را در ظرف‌ نمونه‌برداری ‌ریختیم‌، در نهایت ‌نمونه‏ها را با فرمالین‌ به‌ نسبت‌ 4 درصد فیکس نموده، درآزمایشگاه بعد از آماده‏سازی نمونه‏ها با میکروسکوپ اینورت شناسایی و شمارش شد‌ند. در پژوهش‏های فیتوپلانکتونی‌ 5 شاخه و 54 جنس‌ و در زیوپلانکتون 3 شاخه و26 جنس شناسایی گردید. غالبیت ‌فیتوپلانکتونی ‌در این ‌سد مخزنی‌ مربوط به شاخه ‌کلروفیتابوده که مهمترین‌ جنس‏های‌ آن عبارت‌ از dictyosphaerium, ankistrodesmus و tetraedron هستند، بیشترین‌تراکم‌ و تنوع فیتوپلانکتونی نیز ‌مربوط ‌به ‌فصل ‌تابستان می‏باشد. میانگین تراکم سالانه کلروفیتا 107×13 عدد در لیتر بوده که 5/62 درصد جمعیت سالانه فیتوپلانکتونی را دربر دارد. شاخه سیانوفیتا با 5/33 درصد جمعیت‌ سالانه‌ در رده ‌دوم‌ قرار دارد. شاخه‌های‌ باسیلاریوفیتا با 5/3 درصد، اوگلنوفیتا با 4/0 درصد و پیروفیتا با 1/0 درصد جمعیت‌ سالانه‌ در رده‌های‌ بعدی‌ بودند. بیشترین جمعیت زیوپلانکتونی مربوط به‌ شاخه سیلیوفورا با جنس‏های tintinnopsis، tintinuidium وcoelps بیشترین تنوع وتراکم زیوپلانکتونی نیزمربوط به فصل تابستان می‏باشد. میانگین تراکم سالانه این شاخه 3820 عدد در لیتر بوده که51 درصد جمعیت‌سالانه زیوپلانکتونی ‌را دربر دارد. شاخه‌ روتاتوریا در مجموع‌ با 8/43 درصد جمعیت‌ سالانه‌ زیوپلانکتونی ‌و شاخه‌ آرتروپودا با رده‌ کوپه‌پودا وراسته کلادوسرا در مجموع‌ با 1/5 درصد جمعیت‌ سالانه‌ در مرتبه‌های‌ بعدی‌ قرار داشتند. مقایسه مشاهدات پلانکتونی و داده‌های‌ فیزیکی‌ و شیمیایی‌ آب‌ و بررسی تغذیه ماهی نشان‌ داده‌ که این دریاچه دارای ‌استعداد وگونه‌های‌ مناسب پلانکتونی‌جهت‌ تغذیه و پرورش ماهیان و ‌لاروهای ‌آن‏ها ‌بوده‌، بنابراین می‏توان از ذخایر طبیعی این منبع آبی جهت‌ افزایش تولید ماهیان‌ با ارزش‌ شیلاتی استفاده‌کرد.