مطالعه بافت شناسی غدد بزاقی بناگوشی و تحت فکی در جوجه تیغی اروپایی (Erinaceous concolar)

با در نظر گرفتن اهمیت غدد بزاقی به عنوان بخشی از دستگاه گوارشی و بروز بیماری‌های مختلف در آن و با توجه به وجود اطلاعات محدود در مورد ساختار هیستومورفولوژیکی مقایسه‌ای و ترکیبات ترشحی غدد بزاقی در انواع پستانداران از جمله جوجه تیغی که در اکوسیستم‌های مختلف کشور حضور دارد، مطالعه حاضر صورت گرفت. در این بررسی تعداد 5 عدد جوجه تیغی بالغ و سالم از هر دو جنس از اطراف تبریز تهیه و به آزمایشگاه بافت‏شناسی منتقل شدند. به منظور جلوگیری از اتولیز بافتی بعد از کشتن جوجه‌تیغی‌ها به روش انسانی، از غدد بزاقی بناگوشی و تحت فکی قطعات بافتی به ابعاد cm5/0 جدا و در محلول فرمالین %10 تثبیت گردید. بعد از تثبیت بافتی و طی مراحل آبگیری، شفاف‌سازی، آغشتگی با پارافین و تهیه بلوک، برش‌های بافتی به ضخامت 6 از آنها تهیه شده و به روش هماتوکسیلین-ایوزین (h & e) رنگ‌آمیزی شدند و با میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که غدد بزاقی تحت فکی و بناگوشی توسط کپسولی از جنس بافت همبند احاطه شدند که به علت نفوذ انشعاباتی به داخل پارانشیم آن‏ها، این غدد به لوبول‌هایی تقسیم می‏شوند. پارانشیم غده تحت فکی، بیشتر از واحدهای آسینی سروزی تشکیل شده است و این واحدها در دید میکروسکوپیک دارای سلول‏های مکعبی تا هرمی باسیتوپلاسم بازوفیل و هسته‌های کروی هستند. همچنین این غده بزاقی دارای واحدهای ترشحی موکوسی می‌باشد که به صورت آسینی‌های متشکل از سلول‌های مکعبی تا هرمی با سیتوپلاسم روشن و کف‌آلود با هسته‌های نسبتاً پهن می‌باشند. به طور کلی در غده مذکور تعداد آسینی‌های سروزی بیشتر از آسینی‌های موکوسی می‌باشد. غده بزاقی بناگوشی، عمدتاً از واحدهای آسینی سروزی تشکیل شده است که از نظر دید میکروسکوپی مشابه واحدهای آسینی سروزی غده تحت فکی می‌باشد.