تاثیرشانه دار Mnemiopsis leidyi بر روی تنوع و جمعیت Copepoda درحوضه جنوبی دریای خزر(محدوده آب‏های گیلان)

رده پاروپایان (copepoda) از جمله مهمترین گروه‏های زیوپلانکتونی در دریای خزر و منابع غذایی ماهیان و لاروهای آنان در فصل تابستان شمرده می‏شود. ازاین رده خانواده calanoidae دردریای خزربیشترین جمعیت را دارد. اکثر گونه‏های این خانواده در تابستان همزمان با رشد لارو ماهیان در اوایل پاییز به حداکثر جمعیت خود می‏رسند. کوپه پودهای بالغ به دلیل سنگینی وزن و تحمل فشار بیشتر، اغلب در لایه‏های عمیق آب دیده شده، درحالی‏که ناپلی‏ها و مراحل ابتدایی کوپه پودیتی بیشتر در لایه‏های سطحی‏تر مشاهده می‏گردند. کوپه پودهای حوضه جنوبی دریای خزر در طی پروژه‏های هیدرولوژی و هیدروبیولوژی دریای‏خزر در سال 1375 و هیدرولوژی و هیدروبیولوژی دریای خزر اعماق کمتر از 10 متر در سال 79- 1378 و مطالعات شانه‏دار طی سال‏های 83-1380 جداسازی، عکسبرداری و شناسایی گردیدند. در ترکیب زیوپلانکتونی این دریا 7 گونه بومی کوپه پود شناسایی شده که بیشترین گسترش آن‏ها مربوط به گونه‏های acartia sp. و eurytemora sp. و ناپلی آن‏ها بوده است. با ورود شانه‏دار مهاجم mnemiopsis leidyi در اواخر دهه 1990 از دریای سیاه به دریای خزر این موجود سریعاً اکوسیستم آن‏را تحت تاثیر قرارداد، زیرا این موجود دارای رقابت غذایی برسرزیوپلانکتون‏ها با کیلکا ماهیان بوده علاوه برآن از تخم و لارو ماهیان نیز تغذیه می‏کند، شکوفایی این شانه‏دار در دریای سیاه از مهمترین دلایل کاهش سریع جمعیت کیلکا و سایر ماهیان پلاژیک بوده است. این موجود توسط آب موازنه کشتی‏ها به دریای خزر راه یافت. در حال حاضر از رده کوپه پودا فقط گونه acartia tonsa در بیشتر فصول و بندرت گونه halicyclops sarsi در یک دوره کوتاه از اواخر فصل زمستان تا اوایل بهار مشاهده شده و از سایرگونه‏های کوپه پودا جمعیتی در دریای خزر مشاهده نمی‏گردد.