>
Fa   |   Ar   |   En
   بهره‌گیری از مفهوم ردپای آب مجازی در تولید محصولات اصلی برای عبور از بحران آب منطقه قزوین  
   
نویسنده رمضانی اعتدالی هادی ,شکوهی علیرضا ,مجتبوی امین
منبع آب و خاك - 1396 - دوره : 31 - شماره : 2 - صفحه:422 -433
چکیده    دشت قزوین، از مهمترین دشت های مرکزی ایران به دلیل خشکسالی و افزایش مصارف بخش‌های مختلف، با بحران کمبود آب مواجه شده است. لذا مدیریت آب بخش کشاورزی به عنوان مهمترین مصرف‌کننده آب در منطقه ضروری است. در این تحقیق از مفهوم ردپای آب مجازی برای محصولات اصلی آبی و دیم منطقه برای مدیریت بهتر آب کشاورزی استفاده شد. مجموع ردپای آب مجازی در تولید محصولات اصلی آبی و دیم منطقه برای 2014-2003، حدود 2053 میلیون مترمکعب در سال است که سهم آب سبز، آبی، خاکستری و سفید به ترتیب 31، 25، 2 و 42 درصد می‌باشد. از مجموع ردپای آب در تولید محصولات اصلی منطقه، سهم آب خاکستری و سفید حدود 44 درصد است. پایین بودن راندمان سیستم های آبیاری و مصرف بیش از حد کودهای ازته باعث افزایش سهم آب سفید و خاکستری در منطقه است. کشت وسیع ذرت دانه ای، ذرت علوفه ای، گوجه فرنگی و یونجه از دلایل اصلی بالا بودن حجم صادرات آب مجازی منطقه می باشد. حدود 1022 میلیون مترمکعب به صورت صادرات آب مجازی از منطقه خارج می شود. حجم صادرات آب مجازی ذرت دانه ای، ذرت علوفه ای، یونجه و گوجه فرنگی مجموعا 4/54 درصد یعنی حدود 556 میلیون مترمکعب در سال از کل حجم صادرات آب مجازی منطقه است. با حذف صادرات این چهار محصول تابستانه حدود 507 میلیون مترمکعب در سال از خروج منابع آب سطحی و زیرزمینی جلوگیری می شود. اما این محصولات به دلیل بالا بودن عملکرد و سودخالص در هر هکتار مورد توجه کشاورزان قرار می‌گیرد. گندم نیز با سهم 4/28 و 2/20 درصدی از کل حجم آب مجازی و حجم منابع آبی صادر شده از منطقه، نقش مهمی در خروج آب از منطقه دارد.
کلیدواژه آب آبی، آب خاکستری، آب سبز، آب سفید، تجارت آب مجازی
آدرس دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره), دانشکده فنی و مهندسی, گروه مهندسی آب, ایران, دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره), دانشکده فنی و مهندسی, گروه مهندسی آب, ایران, دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره), دانشکده فنی و مهندسی, گروه مهندسی آب, ایران
پست الکترونیکی s.amin_mojtabavi@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved