تحلیل مولفه‌های شهر دوستدار زنان، مطالعه موردی: شهر اردبیل

در بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه مانند ایران، زنان با چالش‌های متعددی در استفاده از فضاهای شهری مواجه هستند. این مسائل شامل عدم دسترسی کافی به فضاهای ایمن، کمبود امکانات و محدودیت‌های فرهنگی - اجتماعی است که حضور و مشارکت آن‌ها را در محیط‌های شهری کاهش می‌دهد. این پژوهش باهدف ارزیابی وضعیت شهر اردبیل از منظر مولفه‌های شهر دوستدار زنان انجام شد. روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و به‌صورت پیمایشی بود و داده‌ها از طریق پرسش‌نامه محقق ساخته جمع‌آوری شد. جامعه آماری شامل 384 زن از شهر اردبیل بود که با استفاده از فرمول کوکران و نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از آزمون t تک نمونه‌ای در spss و مدل‌سازی معادلات ساختاری (sem) و تحلیل عاملی تاییدی (cfa) در amos استفاده گردید. نتایج نشان داد که وضعیت شاخص‌های شش‌گانه مرتبط با شهر دوستدار زنان در اردبیل نامطلوب بوده و زیر سطح متوسط (عدد مرجع 3)، کیفیت قرار دارد. همچنین، نتایج تحلیل مسیر در amos نشان داد که بعد محیطی (0.64= β) بیشترین تاثیر را بر بهبود کیفیت محیط‌های شهری دارد پس از آن، ابعاد کالبدی (0.56=β)، دسترس‌پذیری (0.54=β)، سلامت (0.46=β)، اجتماعی - فرهنگی (0.39= β) ایمنی - امنیت (0.37=β)، قرار دارند. این پژوهش بر اهمیت عوامل محیطی و کالبدی در شکل‌گیری فضاهای شهری مناسب برای زنان تاکید دارد؛ بنابراین، برنامه‌ریزان شهری باید این مولفه‌ها را در اولویت قرار دهند تا زمینه مشارکت بیشتر زنان در فضاهای شهری فراهم شود.

analyzing the components of a women-friendly city: a case study of ardabil

women in developing countries, including iran, face various challenges in accessing and utilizing urban spaces. these challenges stem from limited access to safe environments, inadequate facilities, and socio-cultural constraints, which hinder their presence and participation in urban life. this study evaluates the status of ardabil as a women-friendly city based on key indicators. employing a descriptive-analytical and survey-based approach, data were collected through a researcher-designed questionnaire. the statistical sample consisted of 384 women from ardabil, selected using cochran’s formula and simple random sampling. data analysis was conducted using a one-sample t-test in spss, along with structural equation modeling (sem) and confirmatory factor analysis (cfa) in amos. the findings revealed that the six indicators associated with a women-friendly city in ardabil were below the average reference level (3) and generally unsatisfactory. furthermore, the path analysis results in amos indicated that the environmental dimension (β = 0.64) had the most significant impact on improving urban quality, followed by the physical (β = 0.56), accessibility (β = 0.54), health (β = 0.46), socio-cultural (β = 0.39), and safety-security (β = 0.37) dimensions. these results emphasize the critical role of environmental and physical factors in shaping inclusive urban spaces for women. hence, urban planners should prioritize these elements to foster greater female participation in urban settings.