تحلیل اثرات کاهش منابع آب بر تحولات شهرنشینی در منطقه کلان‌شهری اصفهان در مقاطع زمانی 1395-1385

یکی از مهم‌ترین مسائل قرن بیست و یکم رشد جمعیت ساکنان شهرها و جابجایی گسترده مهاجران شهری است. تغییر کارکرد منطقه شهری اصفهان از کشاورزی به صنعتی و شکل‌گیری مناطق وسیعی از ساخت‌وسازهای صنعتی و شهری به همراه بهره‌برداری گسترده از منابع آبی و حوضه آبریز زاینده‌رود منجر به تخریب منابع سطحی و افت شدید سطح آب‌های زیرزمینی شده است. این رخداد می‌تواند ناشی از تحولات اقلیمی و محیطی نیز باشد. این پژوهش با هدف بررسی اثرگذاری منابع آبی بر تحولات شهرنشینی در منطقه کلان‌شهری اصفهان انجام‌شده است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی است و با استفاده از تحلیل داده‌های سرشماری و آمار بلوک‌های شهری همچنین روش تحلیل تصاویر ماهواره لندست انجام‌شده است. برای تحلیل اثرات منابع آب بر تحولات شهرنشینی از روش رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی در دو دوره 1385 و 1395 استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد بیشترین مصارف این منطقه به ترتیب برای کشاورزی، شرب و صنعت می‌باشد. میزان مصرف و تخلیه آب از سال 1395-1385 کاهش‌یافته است اما تعداد چاه‌های عمیق و نیمه عمیق افزایش داشته است. نتایج رگرسیون جغرافیایی نشان می‌دهد که بالاترین میزان اثرگذاری تغییرات سطح آب‌های زیرزمینی و جابجایی‌های جمعیتی در محدوده کلان‌شهر اصفهان و غرب منطقه در طی مسیر شهرهای اطراف رودخانه زاینده‌رود می‌باشد به‌طوری‌که بیشترین میزان اثرگذاری متغیر مستقل در محدوده شمالی و شمال شرقی شهر اصفهان و شهرهای غربی منطقه است.

analysis of the effects of reducing water resources on urbanization developments in isfahan metropolitan area in the time periods of 2006-2016

one of the most important issues of the 21st century is the growth of the urban population and the massive movement of urban immigrants. climatic and environmental changes can cause this event. this research has been conducted with the aim of investigating the effect of water resources on urbanization developments in the metropolitan area of isfahan. the method in this research is descriptive-analytical, and it is done by using the analysis of census data and statistics of urban blocks, as well as the analysis of landsat satellite images. the weighted geographic regression method was used in the two periods of 2006 and 2016 to analyze the effects of water resources on urbanization developments. the findings show that the most uses of this area are for agriculture, drinking, and industry, respectively. the amount of water consumption and discharge decreased from 2006 to 2016, but the number of deep and semi-deep wells has increased. the results of geographic regression show that the highest level of influence of underground water level changes and population movements is in the area of isfahan metropolis and the west of the region along the route of the cities around the zayandeh rud river so that the highest level of influence of the independent variable is in the north and northeast of isfahan city, and the western cities of the region.