تحلیل فضایی خدمات شهری با رویکرد عدالت فضایی مطالعه موردی: شهر ایلام

بی‌توجهی به عدالت فضایی یکی از عوامل مشکلات شهرنشینی است. در ایران، به‌ویژه در شهر ایلام، توزیع نامناسب خدمات شهری موجب نابرابری فضایی و محرومیت برخی مناطق شده است و جدی ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف ارزیابی وضعیت عدالت فضایی در شهر ایلام و بررسی تفاوت میان مناطق شهری انجام‌شده است. روش پژوهش توصیفی -تحلیلی و از نوع کاربردی است. اطلاعات موردنیاز به شیوه اسنادی-پیمایشی گردآوری شد و برای ارزیابی کاربری‌ها از 23 شاخص بهره گرفته شد. جهت تجزیه تحلیل داده‌های پژوهش از آنتروپی شانون جهت وزن دهی و از مدل کوکو سو جهت رتبه‌بندی نواحی بر اساس میزان برخورداری از امکانات خدمات شهری استفاده‌شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که توزیع خدمات شهری در شهر ایلام به‌صورت ناعادلانه و نامتوازن انجام‌شده است، به‌طوری‌که برخی مناطق از خدمات اساسی محروم مانده و این مسئله به کاهش عدالت فضایی و تشدید نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی انجامیده است. استفاده از روش کوکوسو به شناسایی مناطق محروم و بررسی ارتباط این نابرابری‌ها با کیفیت زندگی کمک کرده است. توزیع ناعادلانه خدمات شهری، به‌ویژه در مناطق محروم، تبعاتی چون کاهش کیفیت زندگی، افزایش نارضایتی اجتماعی و مهاجرت درون‌شهری را به دنبال داشته است. با توجه به اهمیت عدالت فضایی در توسعه پایدار، پژوهش بر لزوم سیاست‌گذاری‌هایی تاکید می‌کند که با سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، توسعه حمل‌ونقل عمومی، مشارکت جامعه محلی، و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین بتوانند تعادل در توزیع خدمات شهری را ارتقا دهند.

spatial analysis of urban services with a spatial justice approach: a case study of ilam city

neglecting spatial justice is a major contributor to urban challenges. in iran, and particularly in ilam city, the improper distribution of urban services has led to spatial inequality and the deprivation of certain areas, creating serious issues. this study was conducted with the aim of evaluating the state of spatial justice in ilam and examining differences among urban areas. the research employs a descriptive-analytical and applied approach. data were collected through documentary and survey methods, and 23 indicators were used to assess land uses. to analyze the data, shannon entropy was employed to assign weights to the indicators, and the cocoso model was used to rank urban areas based on their access to urban services. the results indicate that the distribution of urban services in ilam is unequal and imbalanced, leaving some areas deprived of essential services, which has contributed to the decline of spatial justice and the intensification of social and economic inequalities. the use of the cocoso method facilitated the identification of disadvantaged areas and the examination of the relationship between these inequalities and residents’ quality of life. the unequal distribution of urban services, especially in deprived areas, has led to consequences such as reduced quality of life, increased social dissatisfaction, and intra-urban migration. given the importance of spatial justice for sustainable development, the study emphasizes the necessity of policymaking efforts aimed at enhancing service distribution equity through investments in infrastructure, the development of public transportation, the engagement of local communities, and the adoption of innovative technologies.