بررسی الگوی مکانی-زمانی نقاط حاد تصادف در جاده فیروزکوه با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی

شناسایی مناطق خطرناک حادثه‌خیز از نظر وقوع تصادفات جاده‌ای در محور فیروزکوه به دلیل ترانزیتی بودن و اهمیت اقتصادی آن و همچنین نقش این جاده در صنعت گردشگری از اهمیت قابل‌ملاحظه‌ای برخوردار می‌باشد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی الگوهای مکانی-زمانی توزیع تراکم و نقاط حاد تصادفات در جاده ترانزیتی فیروزکوه می‌باشد. بدین منظور، داده‌های تصادفات جاده‌ای در سال‌های 1395-1401 با استفاده از تخمین تراکم کرنل و تحلیل نقاط حاد در gis مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که به‌دلیل محدودیت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای و مسافرت در دوران اپیدمی کرونا، تعداد تصادفات کمتری در سال‌های 1398 و 1399 در مقایسه با سال‌های ماقبل و مابعد آن در بازه زمانی 1395-1401 رخ‌داده است. نتایج نشان داد که توزیع تراکم و نقاط حاد تصادفات از نظر مکانی-زمانی دارای تغییرپذیری می‌باشند. به دلیل تراکم بالای تصادفات در منطقه‌های ایستگاه قطار دوگل و بعد از تونل آبشار، خوشه‌های تصادفات با میانگین 2.32 z-score = و سطوح اطمینان 90 تا 99 درصد در بازه زمانی 1395-1401 در این دو منطقه شناسایی‌شده است. طول جاده در این خوشه‌های تصادفات 10.979 کیلومتر بوده که شامل 46 درصد از تصادفات جاده‌ای در این بازه زمانی می‌باشد. نتایج این تحقیق می‌تواند جهت بررسی عوامل موثر بر وقوع تصادفات جاده‌ای در مناطق با تراکم بالا و خوشه‌های تصادفات، اتخاذ تصمیمات آگاهانه جهت مدیریت سوانح رانندگی و همچنین اجرای اقدامات عمرانی و آموزشی توسط سازمان‌های مسئول در جهت افزایش ایمنی جاده مورداستفاده قرار بگیرد.

investigating the spatiotemporal pattern of accident hot spot in firoozkooh road using geographical information system

the negative impacts of road accidents on socio-economic aspects of human life is a growing concern in the word. thus, planning to have safe roads is a key factor to achieve sustainable road transportation systems. in this contribution, we aim to investigate the spatio-temporal patterns of accidents density and also the space-time pattern of accidents hot spot along firoozkooh road which is a transit road, connecting capital to mazandaran province. in this context, we implemented kernel density estimation and hot spot analysis using gis on road accident data from 2016 to 2022.. results indicate that both accidents density and also accidents hot spot clusters change spatially and temporarily in this time period. accidents density found to be most in 2022 following the low density rate in 2020 due to corona pandemic lockdown. dogol train station and after abshar tunnel in firoozkooh road were the most selected parts of the road in terms of accident density rate in 2016-2022. also, dogol terrain station and after abshar tunnel were identified as accidents hot spot clusters with mean z-score equal to 2.32 and confidence intervals of 90 to 90% in the period of 2016-2022. the road length in these accidents clusters is 10.979 km which contains 46% of accident in this time period. we recommend investigating the cause of accidents in high accident-density road sections and in accident clusters. with this, the safety of this road will be increased and as a result human life and economic activities will be secured.