شناسایی عوامل و مولفه‌های موثر بر رضایتمندی مردم محلی در توان‌بخشی بافت اطراف حرم امام رضا (ع) با استفاده از نظریه داده بنیاد

بافت فرسوده شهر مشهد با انواع مداخلات بی‌رویه در طرح‌های مختلف، بدون توجه به رضایتمندی مردم محلی و مغایر با زمینه کالبدی- فرهنگی بافت، اکنون با معضلات متعدد کالبدی- فرهنگی و اجتماعی روبه‌رو است که موجب نارضایتی صاحبان اصلی بافت یعنی مردم محلی شده است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی مولفه‌های موثر بر رضایتمندی مردم محلی در توان‌بخشی بافت اطراف حرم امام رضا (ع) با رویکرد زمینه گرایی کالبدی-فرهنگی است. بدین منظور از روش کیفی مبتنی بر روش نظریه داده بنیاد رویکرد سیستماتیک اشتراوس و کوربین استفاده‌شده است. جهت جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و از نمونه‌گیری هدفمند بهره برده شد. مشارکت‌کنندگان شامل متخصصین، مسئولین و مردم محلی به تعداد 30 نفر بودند. برای رسیدن به مفاهیم، مقوله‌ها و طبقات، داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها بر اساس کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت و با استفاده از نرم‌افزار maxqda18 تحلیل گردید. نتایج پژوهش نشان داد که مولفه‌های پنج‌گانه‌ای تحت عناوین: علل فرهنگی، علل امنیتی، علل کالبدی، علل حقوقی و علل زیست‌محیطی به ترتیب به‌عنوان مولفه‌های اصلی و اثرگذار قابل‌استخراج است که می‌توانیم آن‌ها را به‌عنوان شرایط علی توان‌بخشی بافت اطراف حرم مطهر امام رضا (ع) معرفی نمائیم. در کنار این مولفه‌ها، عوامل مداخله‌گری با عناوین: مشارکت عمومی و مصوبات قانونی و همچنین عوامل زمینه‌ای با عناوین: عوامل سازمانی و عوامل انسانی نیز وجود دارند که در افزایش رضایتمندی توان‌بخشی بافت حرم مطهر رضوی نقش تاثیرگذاری دارند. نتایج پایانی این مطالعه موید آن است که در صورت اجرای راهبردهای پیشنهادی، صیانت از حریم رضوی، تقویت هویت فرهنگی و نهایتاً پایداری اجتماعی نیز دور از دسترس نخواهد بود که نتیجه موفقیت در اجرای برنامه‌های نوسازی و توسعه شهری خواهند بود.

identifying the factors and components affecting the satisfaction of the local people in the rehabilitation of the context around the shrine of imam reza (as) using the data theory of the foundation

the dilapidated fabric of mashhad city, with all kinds of indiscriminate interventions in various plans, regardless of the satisfaction of the local people and contrary to the physical-cultural background of the fabric, is now facing numerous physical-cultural and social problems, causing the dissatisfaction of the main owners of the fabric, namely the people. it has been localized. the aim of the current research is identifying the factors affecting the satisfaction of local people in the rehabilitation of the fabric surrounding imam reza’s (as) shrine with the approach of physical-cultural contextualism. for this purpose, a qualitative method based on the method of data theory based on the systematic approach of strauss and corbin has been used. in order to collect data, unstructured interviews and purposeful sampling were used. the participants included 30 experts, officials and local people. in order to reach the concepts, categories and classes, the data obtained from the semi-structured interviews were analyzed based on open, central and selective coding and were analyzed using maxqda18 software. the research results showed that five components under the headings: cultural causes, security causes, physical causes, legal causes and environmental causes can be extracted as the main and influencing components, respectively, which we can consider as the causal conditions of tissue rehabilitation. let’s introduce the holy shrine of imam reza (as). in addition to these components, there are intervention factors with the titles: public participation and legal approvals, as well as background factors with the titles: organizational factors and human factors, which have an effective role in increasing the satisfaction of the rehabilitation of the holy shrine of razavi. the final results of this study prove that if the proposed strategies are implemented, the protection of razavi’s privacy, the strengthening of cultural identity, and ultimately social stability will not be far from reach, which will be the result of success in the implementation of urban renewal and development programs.