تحلیل رابطه «گوش و هوش» و کلمات برجسته در تبیین معارف صوفیانه مثنوی

جلال‌الدین محمد مولوی ازطریق انتخاب خلاقانه واژه در محور همنشینی کلمات و استفاده از زبان‌های قرآنی و عرفانی، مفاهیم را به‌سمت تعدد و تنوع می‌برد. وی برخی از ژرف‌ترین اندیشه‌های صوفیانه مثنوی را در کلمات «گوش و هوش» شکل می‌بخشد. پرسش‌های پژوهش حاضر بر تبیین معارف صوفیانه مثنوی ازطریق «گوش و هوش» تمرکز می‌کند و بر چگونگی تعامل دو ترکیب مذکور در آفرینش مفاهیم ویژه توجه می‌دهد. هدف، بررسی رابطه معنوی «گوش و هوش» در انتقال برخی از مقاصد کلامی و عرفانی مولوی در بیت شعری و استفاده از کلمات برجسته آن است و بنابراین به تحلیل معانی عارفانه وی از این مسیر اشاره می‌شود. تمامی دفترهای مثنوی، که در ضمن آن‌ها «گوش و هوش» در انتقال معنای یک بیت سهم داشتند، به شیوه توصیفی تحلیلی مطالعه شدند. نتایج نشان می‌دهد که مولانا در برخی از مواضع مثنوی مضامین ویژه‌ای در قالب «گوش و هوش» می‌نهد و دایره مفاهیم آن‌ها را با استفاده از واژه‌های برجسته آن بیت می‌گسترد و ارتباط متقابل و تعامل دائمی صورت و معنی را در خلق و آزمون تجارب عرفانی موثر می‌خواند و ازطریق وجوه معنایی آن‌ها، امکان شناخت دقیقی در فهم کلام عرفانی فراهم می‌آورد و از راه ترکیب دو واژه مذکور، اهمیت همراهی فرم و محتوا را در درک معارف مثنوی نمایش می‌دهد و مثنوی را در شکل منظومه‌ای برآمده از عوالم غیب و شهادت پدیدار می‌سازد.

analysis of the relationship between ear and intelligence (ghush wa hush) and prominent words in explaining the sufi teachings of mathnavi

jalaluddin rumi expresses some of the deepest sufi teachings of mathnavi in ​​the words “ear and intelligence”. the research questions of this study focus on explaining the sufi knowledge of mathnavi through “ear and intelligence” and the quality of their interaction in creating concepts. the aim is to investigate the spiritual relationship between “ear and intelligence” in conveying some of rumi’s mystical intentions in a poetic verse and the use of its prominent words. all the mathnavi books, in which “ear and intelligence” contributed to conveying the meaning of a verse, were studied using a descriptive-analytical method. the results show that in some parts of mathnavi, rumi presents special themes in the form of “ear and intelligence” and expands the scope of their concepts by using the prominent words of that verse. through their semantic aspects, he provides the possibility of precise recognition in understanding the mystical word and demonstrates the importance of the accompaniment of form and content in understanding the teachings of mathnavi and makes it appear in the form of a poetic system emerging from the unseen world.