|
|
|
|
بررسی نظام ولایت قهری در فقه و حقوق مدنی از اصول نظری تا چالش های عملی و راهکارهای اصلاح آن
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
محمدزاده حقیقی عرفانه ,نریمان کیانوش ,تقی زاده محمد
|
|
منبع
|
پژوهش هاي فقه و حقوق اسلامي - 1404 - دوره : 22 - شماره : 82 - صفحه:173 -191
|
|
چکیده
|
یکی از مسائل مورد توجه در فقه و حقوق مدنی، مسئله ولایت بر کودک و حمایت از او است. از آنجا که کودک توان رسیدگی به امور خود را ندارد، نیازمند حمایت کسی است که سرپرستی او را برعهده گیرد. در همه کشورها شخص یا اشخاصی که بیشتر می توانند مصالح کودک را برآورده سازند، سرپرستی او را بر عهده دارند. در کشور ما مطابق با فقه امامیه و قانون مدنی، ولایت بر کودک، بر عهده پدر و جدّ پدری است. مسئله ولایت پدر و جدّ پدری قبل از اسلام وجود داشته و چون در عصر تشریع، نظام پدرسالاری حاکم بوده و مصلحت کودک با این حکم تامین می شده، شارع مقدس آن را پذیرفته و تاکنون ادامه داشته است،اما در عصر حاضر که بنیاد خانواده پدرسالار ضعیف شده، مشکلاتی از ناحیه این قوانین در خانواده به وجود آمده است. مسئله اصلی این پژوهش این است که چه مشکلات و چالش هایی از ناحیه قوانین ولایت قهری در خانواده امروزی به وجود آمده است؟ و چه راهکاری می توان برای حل این مشکلات در نظر گرفت؟ در این پژوهش با روش توصیفی، تحلیلی و انتقادی و مراجعه به کتاب های فقهی و حقوقی، ابتدا مبانی و اصول حاکم بر نهاد ولایت قهری در فقه و قانون مدنی توصیف شده، سپس نواقص آن بیان شده، و در پایان پیشنهادهای اصلاحی جهت تدوین بهتر قوانین ولایت قهری ذکر شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد در عصر حاضر که ساختار خانواده تغییر پیدا کرده، این قوانین نمی تواند پاسخگوی نیازهای واقعی خانواده باشد و از آنجا که این حکم از احکام امضایی اسلام است، قانون گذار محترم می تواند با بازنگری و اصلاح این قوانین، مشکلاتی که در خانواده و جامعه امروزی از ناحیه این قوانین به وجود آمده را برطرف نماید.
|
|
کلیدواژه
|
ولایت قهری، پدر و جد پدری، وصی، مولی علیه، محجور، مصلحت
|
|
آدرس
|
دانشگاه فرهنگیان, گروه معارف اسلامی, ایران. , دانشگاه پیام نور مرکز تهران, گروه علوم قرآن و حدیث, ایران. , دانشگاه ادیان و مذاهب, گروه حقوق, ایران.
|
|
پست الکترونیکی
|
taghizade@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
examining the system of compulsory guardianship in jurisprudence and civil law، from theoretical principles to practical challenges and solutions for its reform.
|
|
|
|
|
Authors
|
mohammadzadeh irfana ,nairiman kianoosh ,taghizadeh mohamad
|
|
Abstract
|
one of the central issues in islamic jurisprudence and civil law is the guardianship of a child and their protection. given that a child is incapable of managing their own affairs، they require a guardian to oversee their well-being. in most societies، the individual or individuals best positioned to serve the child's interests are granted guardianship. in iran، according to shia jurisprudence and civil law، guardianship of a child is vested in the father and paternal grandfather. this practice predates islam. as patriarchal systems were prevalent at the time of the revelation of islamic law، this ruling was deemed to be in the best interests of the child and was thus accepted by the divine lawgiver. however، in the contemporary era، with the decline of patriarchal family structures، these laws have given rise to various problems. most previous research has focused on proving the legal guardianship of the father، paternal grandfather، or mother، neglecting the challenges arising from these laws and potential solutions. this study examines the problems caused by these laws in modern families and societies، and then proposes reforms to better formulate guardianship laws. the research method is descriptive، analytical، and critical. by referring to electronic libraries، the foundations and principles governing the institution of legal guardianship in islamic jurisprudence and civil law are first described. after analyzing these laws، their shortcomings are stated. the findings of the research show that in the present era، when the structure of the family has changed، these laws cannot meet the real needs of the family. given that this ruling is one of the definitive rulings of islam، the honorable legislator can address the problems arising from these regulations by reforming these laws.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|