بازنگری در خلاهای قانونی و چالش‌های اجرایی آرای قضایی درخصوص اجرت‌المثل ایام زوجیت؛ شرایط استحقاق و راهکارهای اصلاحی

پژوهش حاضر با هدف بررسی عملکرد دادگاه های خانواده در خصوص احکام صادره پیرامون اجرت المثل ایام زوجیت و تحلیل رویه قضایی موجود در نظام حقوقی ایران انجام شده است. با توجه به اینکه رویه قضایی یکی از منابع حقوق به شمار می رود، تلاش شده است رویه عملی دادگاه ها با استناد به مبانی فقهی و قانونی این نهاد حقوقی مورد واکاوی قرار گیرد. در این راستا، برخی آرای متناقض صادره از محاکم خانواده به صورت نمونه انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفته اند. روش تحقیق به کاررفته، توصیفی تحلیلی و از نوع بنیادی است. یافته ها نشان می دهد که خلاها و ابهامات موجود در قوانین مربوط به اجرت المثل، در کنار برداشت های ناصحیح برخی قضات، موجب صدور آرای متهافت و نبود وحدت رویه در محاکم خانواده شده است. بر این اساس، اصلاح و تفسیر قوانین، صدور آرای وحدت رویه و استفاده از ظرفیت های قانون مسئولیت مدنی می تواند زمینه ساز انسجام رویه قضایی و کاهش چالش های اجرایی در این حوزه باشد.

review of legal gaps and implementation challenges of judicial decisions regarding exemplary wages for married life; eligibility conditions and corrective measures

the present study aims to examine the performance of family courts in issuing judgments related to the ojrat ol mesl (compensation for domestic services during marriage) and to analyze the current judicial practice in the iranian legal system. given that judicial precedent is considered one of the sources of law, this research investigates the practical approach of courts with reference to the jurisprudential and legal foundations of ojrat ol mesl. to this end, several randomly selected and conflicting family court rulings have been analyzed.this research employs a descriptive analytical method and is fundamental in nature. the findings reveal that legal ambiguities and gaps, coupled with misinterpretations of the law by some judges, have led to inconsistent verdicts and a lack of uniformity in judicial practice. consequently, it is suggested that revising, clarifying, and interpreting relevant laws—along with issuing unifying judicial decisions and leveraging the principles of civil liability—can foster coherence in legal practice and reduce implementation challenges.