چیستی فناوری: تاملی بر اساس هستی‌شناسی بسکار

در این مقاله، بر اساس هستی‌شناسی مطرح در فلسفه علم روی بسکار، تعریفی برای فناوری ارائه شده است. درک چیستی فناوری پیش‌نیازی جدی برای پاسخگویی به پرسش‌های کلیدی در حوزه فلسفه فناوری است، پرسش‌هایی در حوزۀ تعامل فناوری و جامعه، اخلاق و فناوری، فناوری و دانش، آزادی و دموکراسی و فناوری، و بسیاری مباحث دیگر. مقاله با بهره‌گیری از هستی‌شناسی بسکاری و تحلیل ساختارهای طبیعی، مصنوعی و اجتماعی، فناوری را به عنوان برهم‌کنش انسان با ساختاری ترکیبی تعریف می‌کند که هدف آن دستیابی به کارکردهایی مشخص است. بر اساس این تعریف، فناوری نه امری خنثی، بلکه ارزش‌بار و بدیل‌پذیر است، به این معنا که مسیر توسعه و کارکردهای آن می‌تواند با توجه به ارزش‌ها و انتخاب‌های اجتماعی تغییر کند. مقاله نشان می‌دهد که فناوری محصول تعامل پیچیدۀ انسان با ساختارهای طبیعی، مصنوعی و اجتماعی است، و همین تعامل امکان ایجاد شکل‌های مختلف فناوری را فراهم می‌کند. در این مقاله تلاش شده به لحاظ فلسفی فهمی عمیق‌تر از چیستی فناوری ارائه شود.‌ این فهم نشان می‌دهد که در مواجهه با فناوری نمی‌توان منفعل بود و می‌توان فعالانه در شکل‌گیری آن نقش ایفا کرد. به این ترتیب محتوای مقاله روی خوشی به دیدگاه جبرانگاری فناوری نشان نمی‌دهد.

what is technology:a reflection based on bhaskar’s ontology

the article demonstrates that technology is a product of the complex interaction between humans and natural, artificial, and social structures, which enables the creation of various forms of technology. it strives to provide a deeper philosophical understanding of what technology is. this understanding reveals that one cannot be passive when confronted with technology; instead, individuals can play an active role in shaping it. consequently, the content of the article does not present a favorable view of technological determinism.