تاثیر مداخله چندوجهی (مادر-کودک-معلم) بر خودانگیزشی و خودنظم‌جویی هیجان در کودکان با اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی: یک مطالعه نیمه تجربی

پیش‌زمینه و هدف: اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی-تحولی در کودکان و نوجوانان است که تاثیرات منفی گسترده‌ای بر فرایندهای عاطفی، فراشناختی، شناختی و ارتباطی افراد و اعضای خانواده آن‌ها دارد. این پژوهش باهدف تعیین اثربخشی مداخله چندوجهی (مادر-کودک-معلم) بر کارکردهای اجرایی (خودانگیزشی و خودنظم‌جویی هیجان) کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی انجام شد.مواد روش کار: این مطالعه از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و دوره پیگیری بود. جامعه آماری شامل کلیه کودکان 9 تا 11 ساله مقطع ابتدایی مبتلا به اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی شهر کرمان در سال 1402 بود. از بین آن‌ها، 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی (با روش قرعه‌کشی) در دو گروه مداخله و کنترل (15 نفر در گروه مداخله و 15 نفر در گروه کنترل) جایگزین شدند. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه‌های مقیاس درجه‌بندی رفتار کودکان (فرم والد) سوانسون و همکاران (2012) و پرسشنامه کارکردهای اجرایی کودکان و نوجوانان بارکلی (2012) پاسخ دادند. گروه مداخله، مداخله چندوجهی (مادر-کودک-معلم) را طی 10 جلسه (هفته‌ای دو جلسه و هر جلسه 45 دقیقه) دریافت کردند. داده‌های پژوهش با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و توسط نرم‌افزار spss نسخه 27 تجزیه‌وتحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که قبل از مداخله، تفاوت معناداری بین میانگین نمرات کارکردهای اجرایی (خودانگیزشی و خودنظم‌جویی هیجان) گروه مداخله و کنترل وجود ندارد. اما پس از مداخله، تفاوت معنادار آماری بین میانگین نمرات این دو گروه مشاهده شد. میانگین و انحراف معیار خودانگیزشی در پس‌آزمون 4.30 ± 29.30 و خودنظم‌جویی هیجان 2.70 ± 38.20 به دست آمد (0.001>p).بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، به نظر می‌رسد که مداخله چندوجهی (مادر-کودک-معلم) می‌تواند در بهبود کارکردهای اجرایی (خودانگیزشی و خودنظم‌جویی هیجان) موثر باشد. بنابراین، روانشناسان و درمانگران می‌توانند از این مداخله در کنار سایر روش‌های درمانی برای کاهش مشکلات کودکان مبتلا به اختلال نقص‌توجه/بیش‌فعالی استفاده کنند.

the effectiveness of multimodal intervention (mother-child-teacher) on the executive functions (self-motivation and self-regulation of emotions) of children with attention deficit/hyperactivity disorder

materials & methods: this study employed a semi-experimental design with a pre-test-post-test approach, including a control group. the statistical population consisted of all elementary school children aged 9 to 11 with adhd in kerman city in 2023. among them, 30 participants were selected using the available sampling method and randomly assigned to either the experimental or control group (15 participants each) through a lottery method. participants completed the children’s behavior rating scale (parent form) by swanson et al. (2012) and the executive functions scale for children and adolescents by barkley (2012). the experimental group received the multimodal intervention (mother-child-teacher) over 10 sessions, with two sessions per week, each lasting 45 minutes. the research data were analyzed using repeated measures analysis of variance (anova) in spss-27 software.results: the results indicated that before the intervention, there was no significant difference between the mean scores of executive functions (self-motivation and emotion self-regulation) in the intervention and control groups. however, after the intervention, a statistically significant difference was observed between the mean scores of the two groups. the mean and standard deviation of self-motivation in the post-test were 29.30 ± 4.30, and for emotion self-regulation, they were 38.20 ± 2.70 (p < 0.001).conclusion: based on the findings of this study, the use of multimodal intervention appears to be effective in improving executive functions (self-motivation and emotion self-regulation). therefore, psychologists and therapists are encouraged to incorporate multimodal intervention (mother-child-teacher) alongside other treatment methods to address the challenges faced by children with adhd.