تاثیر آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تنیدگی والدگری و انعطاف‌پذیری‎شناختی والدین دارای کودک پیش دبستانی

هدف ازمطالعۀ حاضر، بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر پذیرش‌و‌تعهد بر تنیدگی والدگری و انعطاف‌پذیری‎شناختی والدین دارای کودک پیش‌دبستانی بود. طرح پژوهش حاضر شبه آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون و گروه کنترل بود. روش آماری به کار رفته برای تحلیل داده‌ها، تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرّر (طرح مختلط) بود. 120 مادر مراجعه کننده به سرای تداوم شهرداری ساری در سال 1398 جامعۀ پژوهش بودند. دو پرسشنامۀ انعطاف‌پذیری‎شناختی (دنیس و واندر وال، 2010)، پرسشنامۀ تنیدگی والدینی (ابیدین، 1995) ابزار به کار رفته در این پژوهش بود. در مرحلۀ اول از میان 60 مادر که نمرات 25 تا 50 درصد پایین پرسشنامه‌ها دریافت کرده بودند، تعداد  30 نفر انتخاب شدند و  به صورت کاملاً تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. کلاس‌های آموزشی مبتنی بر پذیرش‌وتعهد در 8 جلسه  برگزار شد و و گروه کنترل در کلاس‌هایی با محتوای متفاوت در 8 جلسه شرکت کرد. زمان و محل برگزاری کلاس‌ها، روزهای دوشنبه و چهارشنبه در سرای تداوم شهرداری ساری بود. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر پذیرش‌وتعهد، سبب افزایش انعطاف‌پذیری‎شناختی  (اندازۀ اثر در زمان، 0.653) و (اندازۀ اثر در گروه، 0.331) و کاهش تنیدگی‎والدگری (اندازۀ اثر زمان، 0.803) و (اندازۀ اثر در گروه، 0.416) شده است. نتیجه‌گیری می‌شود که آموزش مبتنی بر پذیرش‌وتعهد سبب افزایش انعطاف‌پذیری‎شناختی و کاهش تنیدگی‎والدگری والدین دارای کودک پیش‎دبستانی می‌شود. پیشنهاد می‌شود با هدف بهبود سبک های فرزندپروری وافزایش سازگاری کودکان از پروتکل آموزش مبتنی برپذیرش‌وتعهد در مدارس، کلینیک‌های وابسته به آموزش و پرورش در قالب کارگاه‌های آموزشی استفاده شود.  

the effect of education based on acceptance and commitment on parenting stress and cognitive flexibility of parents with preschool children

the purpose of this study was to investigate the effect of education based on acceptance and commitment on parenting stress and cognitive flexibility of parents with preschool children. the design of the current research was quasi-experimental with pre-test, post-test and control group. the statistical method used to analyze the data was repeated measurement variance analysis (mixed design). 120 mothers who referred to the continuity center of sari municipality in 2018 were the research population. two questionnaires of cognitive flexibility (dennis and vander wall, 2010), parental stress questionnaire (abidin, 1995) were the tools used in this research. in the first stage, among 60 mothers who received scores of 25-50% low in the questionnaires, 30 people were selected and were completely randomly assigned to two experimental and control groups. educational classes based on acceptance and commitment were held in 8 sessions and the control group participated in classes with different content in 8 sessions. the time and place of the classes were on mondays and wednesdays in the sari municipality continuity hall. the results showed that education based on acceptance and commitment increases cognitive flexibility (effect size in time, 0.653) and (effect size in group, 0.331) and reduces parenting stress (effect size in time, 0.803) and (the effect size in the group is 0.416). it is concluded that education based on acceptance and commitment increases cognitive flexibility and reduces parenting stress of parents with preschool children. it is suggested to use the teaching protocol based on acceptance and commitment in schools, clinics related to education in the form of educational workshops with the aim of improving parenting styles and increasing children’s adaptation.