معروف کرخی و تامّلی در پیوند او با امام رضا علیه السلام

معروف کرخی از بزرگان عرفان اسلامی در سدۀ دوم هجری و سرسلسلۀ بسیاری از سلسله‌ها و طریقت‌های عرفانی است؛ که به همین مناسبت او را «شیخ السلسله» و «امام الصوفیه»، و سلسلۀ منتهی به ایشان را «معروفیه» و «ام السلاسل» خوانده‌اند. مهم‌ترین و بحث‌انگیزترین دوران حیاتش، پیوند تاریخی و معنوی او با امام رضا(ع) است؛ که در دو دوره از حیاتش دورۀ کودکی- نوجوانی و دوران پیری اتفاق می‌افتد. دراین‌باره و با این عنوان، پژوهشی انجام نگرفته، اما در برخی از تحقیقات معاصران دربارۀ تصوف و نیز در شرح احوال معروف، ازجمله جستجو در تصوف ایران از زرین‌کوب، و الصلة بین التصوف و التشیع از کامل مصطفی شیبی، و در مقالۀ معروف کرخی، به قلم حسن ذوالفقاری، در نشریۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، اشاراتی دربارۀ پیوند معروف با امام رضا(ع) شده است؛ که البته در بیشتر آن‌ها، این پیوند و ارتباط، مورد تردید و یا حتی ردّ و انکار قرار گرفته است؛ لذا به‌دلیل اهمیت این موضوع در تاریخ تصوف، و پیوند تصوف و تشیع، در این مقاله کوشیده‌ایم با استناد به منابع کتابخانه‌ای و روش توصیفی‌تحلیلی، این پیوند تاریخی را در هر دو دورۀ حیات معروف کرخی اثبات کنیم. معروف کرخی، در دوران کودکی و نوجوانی خدمت حضرت امام رضا(ع) می‌رسد و به دست آن حضرت مسلمان می‌شود و نزد ایشان به سلوک معنوی می‌پردازد؛ و بعدها در سنین پیری نیز در مدت کوتاهی که امام رضا(ع) به بغداد سفر می‌کند، معروف توفیق خدمتگزاری ایشان را می‌یابد.

maruf karkhi and her connection with emam reza(a.s)

abstractmaruf karkhi is one of the great islamic mystics of the second century ah and the head of many mystical orders and paths; for this reason, he has been called &sheikh al- selsela& and &imam al- sufiyyah,& and the orders leading to him has been called &marufiya& and &umm al-salasel.&the most important and controversial period of his life is his historical and spiritual connection with imam reza (as), which occurs in two periods of his life - childhood and old age; in the first period, he converted to islam at the hands of the imam (as), was educated by him, and began his spiritual journey; and towards the end of his life, for a short time in karkh,of baghdad, he was honored to serve the imam (as) . despite the research conducted on this subject, in most of them, this connection and relationship has been doubted or even rejected; therefore, in this article, we have tried to prove this historical connection in both periods of the famous karkhi’s life by citing library sources and descriptive-analytical methods.