تحلیل و ارزیابی عوامل موثر بر تاب‌آوری اقتصادی با تاکید بر شاخص حکمرانی محیط‌زیست

امروزه، بسیاری از چالش‌ها و مخاطرات اقتصادی، سیاسی، محیطی و اجتماعی منجر به اختلال در عملکرد سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی شده است. این شرایط سبب شده تا مفهوم تاب‌آوری اقتصادی به عنوان شاخصی برای اندازه‌گیری ظرفیت جامعه برای مواجهه با شوک‌ها و بازیابی پس از وقوع مخاطرات مورد توجه قرار گیرد. در مطالعه حاضر، ابتدا شاخص تاب‌آوری اقتصادی برای هشت کشور نفتی و چهار کشور غیرنفتی خاورمیانه محاسبه و سپس تاثیر عوامل موثر بر این شاخص برای دوره زمانی 2020-2000 با کاربرد روش حداقل مربعات کاملاً اصلاح شده (fmols) ارزیابی شد. عوامل موثر بر تاب‎آوری اقتصادی شامل متغیرهای ارزش افزوده بخش کشاورزی، ارزش افزوده بخش صنعت، ارزش افزوده بخش خدمات، تولید نفت، شاخص درجه باز بودن اقتصاد و نرخ شهرنشینی بود. نتایج حاصل نشان داد که تاثیر ارزش افزوده بخش صنعت و خدمات بر تاب‌آوری اقتصادی کشورهای نفتی و غیرنفتی مثبت و معنی‌دار است. همچنین، تاثیر متغیر نرخ شهرنشینی بر تاب‌آوری اقتصادی کشورهای نفتی و غیرنفتی منفی و معنی‌دار به دست آمد. بر این اساس، پیشنهاد شده کشورهای مورد مطالعه سیاست‌هایی همچون تقویت سرمایه‌گذاری در بخش صنعت، تنوع‌بخشی به اقتصاد، توسعه بخش خدمات، سرمایه‌گذاری در فناوری و زیرساخت‌های کشاورزی، تسهیل تجارت بین‌اللملی و سیاست‌های پایدار شهری به منظور بهبود تاب‌آوری اقتصادی را پیگیری کنند

analysis and evaluation of factors affecting economic resilience with an emphasis on the environmental governance index

today, many economic, political, environmental, and social challenges and risks have led to disruptions in the functioning of economic and social systems. these conditions have led to the concept of economic resilience being considered as an indicator for measuring the capacity of a society to face shocks and recover after the occurrence of risks. in the present study, first, the economic resilience index was calculated for eight oil-producing and four non-oil-producing countries in the middle east, and then the effect of the factors affecting this index was evaluated for the period 2000-2020 using the fully modified least squares (fmols) method. the factors affecting economic resilience included the variables of agricultural value added, industrial value added, service value added, oil production, economic openness index, and urbanization rate. the results showed that the effect of the value added of the industrial and service sectors on the economic resilience of oil-producing and non-oil-producing countries is positive and significant. also, the effect of the urbanization rate variable on the economic resilience of oil-producing and non-oil-producing countries was negative and significant. accordingly, it is suggested that the countries studied pursue policies such as strengthening investment in the industrial sector, diversifying the economy, developing the service sector, investing in agricultural technology and infrastructure, facilitating international trade, and sustainable urban policies in order to improve economic resilience.