اختلالات مالیاتی ناشی از تورم در ایران

تورم، چالشی اساسی برای نظام مالیاتی ایران است که با ایجاد اختلالاتی نظیر تغییر بار مالیاتی، کاهش درآمدهای دولت و گسترش فرار مالیاتی، به ناعدالتی در نظام اقتصادی دامن می‌زند. هدف از این پژوهش، بررسی دقیق این اختلالات و ارائه راه‌حل‌های کلان برای نیل به یک نظام مالیاتی عادلانه و کارآمد در شرایط تورمی ایران است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، سیاستگذاران می‌بایست به طور مستمر نسبت به شاخص‌سازی تورمی ارقام ریالی موجود در قوانین اقدام نمایند. این شاخص‌سازی می‌تواند به صورت نسبتی از سقف معافیت مالیاتی در ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم، که سالانه در قانون بودجه تعیین می‌شود، انجام پذیرد. انتخاب سقف معافیت به عنوان مبنای شاخص‌سازی از آن جهت حائز اهمیت است که این سقف هرساله با توجه به نرخ تورم تعدیل می‌گردد. همچنین برای جلوگیری از فرسایش تعهدات، لازم است در مواردی که کوتاه کردن فرصت‌های قانونی، آسیب کمتری نسبت به فرسایش تعهد ناشی از تاخیر دارد، نسبت به کوتاه نمودن فرصت پرداخت اقدام نمود. علاوه بر این، ضروری است درصد جریمه و مشوق مندرج در ماده 190 قانون مالیات‌های مستقیم، با توجه به میانگین تورم مورد انتظار به صورت سالانه تعیین گردد.

tax distortions caused by inflation in iran

inflation is a fundamental challenge for iran’s tax system, which causes injustice in the economic system by creating distortions such as changing the tax burden, reducing government revenues, and expanding tax evasion. the purpose of this research is to carefully examine these disorders and provide macro solutions to achieve a fair and efficient tax system in iran’s inflationary conditions. based on the policy approaches of this research, policy makers should continuously act on the inflation indexing of rial figures in the laws. this indexing can be done as a proportion of the tax exemption ceiling in article 84 of the direct taxes act, which is determined annually in the budget law. also, in order to prevent the erosion of obligations, it is necessary in cases where shortening the legal opportunities is less harmful than the erosion of obligations due to delay, to shorten the payment deadlines. in addition, it is necessary to determine the percentage of fines and incentives listed in article 190 of the direct taxes act, according to the expected average inflation on an annual basis.