دیدگاه جان مارتین فیشردرباره اختیارلازم درمسیولیت اخلاقی

اختیار به‌عنوان محوریترین ویژگی انسان، در جهان غرب از سویی اساسیترین شرط مسیولیت اخلاقی دانسته شده ‌است و از‌سوی‌دیگر،با فرض جبریبودن جهان،درتعارض باجبرگرایی قرارمیگیرد. گروهی از فیلسوفان اخلاق، با باور به وجود تعارض،حکم به ناسازگاری این دو داده‌ اندوگروهی دیگر برای دفع یارفع این تعارض، به شیوههای مختلفی سعی درسازگاری جبرگرایی و اختیارنموده وتقریرهای گوناگونی ازسازگارگرایی را ارایه کردهاند. مهمترین تقریر از سوی جان مارتین فیشر و تحت عنوان نیمهسازگارگرایی مطرح شده است. وی در آثار خود،اختیارلازم درمسیولیت اخلاقی را کنترل هدایتکننده میداندکه امکانهای بدیل را در برنمیگیرد. مثال فرانکفورت و مثال‌هایی ازآن نوع در ردّ امکانهای بدیل، برای فیشر بسیار مفید بوده‌اند. در این مقاله پس از توضیح مختصر مثال فرانکفورت، دیدگاه نیمهسازگارگرایی فیشر تبیین میشود. درنهایت به‌نظرمی‌رسد،به‌رغم همه امتیازاتی که تقریر فیشر بر سایر تقریرهای سازگارگرایی دارد دیدگاه او از جهاتی به جبرگرایی نزدیکتراست.