نقد شوپنهاور از فلسفه اخلاق کانت

مفهوم «اراده» جز یکی از مفاهیم کلیدی فلسفه اخلاق کانت و شوپنهاور محسوب می شود. در نظام اخلاقی کانت، اراده زمانی وجهه اخلاقی پیدا میکند که کاملاً تابع عقل و قوانین ماتقدم و مطلق آن باشد. اما شوپنهاور معتقد است که چون اراده انسان مقدم بر عقل اوست، بنابراین عقل نمیتواند اراده را به انجام کاری وادارد. او بهجای عقل، انگیزهها و محرک ها را به‌عنوان منشا اصلی شکلگیری هر عمل ارادی- ازجمله عمل اخلاقی- می‌داند. ولی نکته مهم اینجاست که او با تقسیم محرک ها به سه نوع «همدلی»، «اگوییسم» و «سو نیت»، فقط همدلی را بهعنوان محرک عمل اخلاقی یا پایه اصلی اخلاق قرار میدهد و دو محرک دیگر را به‌عنوان محرکهای ضداخلاقی کنار میگذارد. او با انجام این کار پایه عقلانی اخلاق کانت را در قالب سه نوع استدلال مورد انتقاد قرار میدهد: او ابتدا فرمالیسم اخلاقی کانت و ادعاهای ماتقدم آن را زیر سوال می برد، سپس تزلزل مفهومی موجود در اخلاق کانت را (که ناشی از ناسازگاری میان ادعای ظاهری او مبنیبر تاسیس اخلاق بر پایه عقل و علاقه باطنیاش به اخلاق کلامی است) مورد انتقاد قرار داده و در نهایت نظام اخلاقی کانت را متهم به اگوییسم می کند. در نتیجه، مقاله حاضر سعی میکند با توصیف انتقاد شوپنهاور از نظام اخلاقی کانت، جایگاه و ویژگی اصلی اخلاق شوپنهاور را مشخص نماید.