تصمیم‌پذیری سیستم‌های هوشمند

الگوسازی از ذهن و ارایه مدلی که قابلیت‌های پیچیده ذهن را داشته باشد یکی از افق‌های توانمندی بشر است. اگرچه عمده تلاش‌ها در این زمینه بیش‌تر از نیم قرن سابقه ندارد و با دستاوردهای مسحورکننده خود یکی از پدیده‌های شگفتی‌ساز شده است، اما هر چه این رویا رنگ واقعیت بیش‌تری به‌خود می‌گیرد مشکلات بزرگ‌تری را بر سر راه نظریه‌پردازان هوش مصنوعی قرار می‌دهد. دو مسیله عمده‌ای که در این زمینه در مقاله حاضر بررسی خواهد شد عبارت‌اند از: الف‌ـ آیا سیستم‌های هوشمند قادر خواهند بود هر مسیله‌ای را حل کنند؟؛ ب‌ـ آیا می‌توان رابطه‌ای میان این مسیله و تصمیم‌ناپذیری منطق محمولات مرتبه اول برقرار کرد؟؛ که هریک از آنها در درون خود شامل مسایل جزیی‌تری هستند که به‌طورخلاصه عبارت‌اند از: 1ـ چه سیستمی را می‌توان سیستم هوشمند نامید؟ و 2ـ نحوه حل مسیله در سیستم هوشمند به چه صورتی است؟ و 3ـ چه سسیستمی را تصمیم‌پذیر گویند؟فرضیه‌های مطرح‌شده در این مقاله نیز بدین‌قرارند:الف – سیستم‌های هوشمند از رویه‌ای الگوریتمی تبعیت می‌کنند. اگر بتوان مسیله‌ای یافت که الگوریتم‌پذیر نباشد، می‌توان نتیجه گرفت آن مسیله برای سیستم هوشمند حل‌ناپذیر است. ب - حل مسایل در هر سیستم هوشمندی متاثر از منطق حاکم بر آن است؛ بنابراین، عدم حل برخی از مسایل توسط سیستم منعکس‌کننده ناتوانی منطق (محمولات) در ارایه الگوریتمی متناهی برای برخی از فرمول‌هاست تا مشخص کند آیا آن فرمول‌ها معتبرند یا خیر.