|
|
|
|
تیوری خطادر فلسفه اخلاق؛ تبیین و نقد
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
توکلی غلامحسین
|
|
منبع
|
حكمت و فلسفه - 1391 - دوره : 8 - شماره : 3 - صفحه:7 -28
|
|
چکیده
|
رویکرد تیوری خطا را ابتدا جی ال مکی در اخلاق مطرح کرد و سپس کسانی چون ریچارد جویس با گونهای اصلاح و تعدیل از آن حمایت نمودند. در اهمیت این تیوری همین بس که برخی از صاحبنظران موج جدید واقعگرایی که از دهههای آخر قرن بیستم شروع شده را واکنشی به این تیوری و تلاشی برای خروج از تنگناهایی میدانند که مکی برای ابژکتیویستها (واقعگرایان) در اخلاق ایجاد کرده است. در یک جمله، طرفداران تیوری خطا برآنند که گزارههای اخلاقی گو اینکه توصیفگرند و از واقع حکایت دارند، با این همه، همواره کاذباند چون خاصهها (حقایق، واقعیات، اوصاف یا ویژگیها)یی که این گزارهها بر آن دلالت دارد، در خارج موجود نیست. این تیوری دارای دو حیث ایجابی و سلبی است. جنبه سلبی آن به وجودشناسی یا مابعدالطبیعه اخلاق مربوط میشود. از این جنبه، حامیان تیوری خطا همچون دیگر کسانی که به واقعگرایی اعتقادی ندارند، وجود حقایق اخلاقی را نفی میکنند. جنبه ایجابی، جنبه سمنتیکی (معناشناختی) و زبانشناختی آن است و میگوید مفاهیم اخلاقی دال بر امور واقعیِ خارجی است و جملات اخلاقی حکایتگرند و کاربران نیز زبان اخلاق را به این قصد بهکار میبرند. لذا این تیوری در چالش میان واقعگرایی و ناواقعگرایی موضعی میانه بر میگزیند؛ از یکسو، همچون واقعگرایان ارزش صدق جملات اخلاقی را میپذیرد اما از دیگر سو، در طرد ونفی واقعیات ابژکتیو اخلاقی با ناواقعگرایی اخلاقی همراه و همرای است.
|
|
کلیدواژه
|
تیوری خطا ,واقعگرایی ,شناختگرایی ,توصیفگرایی و عاطفهگرایی اخلاقی ,شگفتی وجودشناختی ,شگفتی معرفتشناختی
|
|
آدرس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Authors
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|