توجیه اخلاقی شر و ارزیابی انتقادی دیدگاه مرلین مک کورد آدامز از منظر الهیات اخلاقی کانت

مقاله حاضر با روش تحلیلی- انتقادی خود، مسئله شر را از منظر غایت شناسی اخلاقی کانت بررسی می کند و از همین منظر و الهیات مومنانه مرلین مک کورد آدامز را مورد ارزیابی قرار می دهد. در نگاه کانت، شر منزلت خاصی در طبیعت ندارد، بلکه صرفاً یکی از امکانات محتمل در طبیعت، در مقام فعلیت یافتن قوای آن است. راه چاره انسان برای مجال ندادن به شر در تقویت قوای عقالنی و اخلاقی انسان و انشاء دستور اخالقی مطلقی است که انسان را برخالف سوائق طبیعی خود به موجود عقلانی و متخلق تبدیل سازد و با صبغه عمومی خود روابط انسان ها را سامان بخشد. خدای کانت ایده ای است که از پی توجه به ندای وجدان اخلاقی و به عنوان خیر اعال بر فراز جهانْ مفروض و مقدّس انگاشته می شود. با این وصف، طبیعت در خوانش اخلاقی و غایی آن در نقد سوم کانت در مسیر بهروزی انسان و جهان حرکت می کند و می توان آنرا در نهاد و بنیان دور از خصلت شریرانه دانست. از سوی دیگرم. م. آدامز به عنوان متاله مسیحی زیسته در جهان مدرن، طی تالش برای خوانشی متمایز از مسئله شر، آنرا به عنوان شرط تشبّه انسان به خدا از مجرای تجربه ی رنج الوهی تعبیر کرده است. تفسیری از شر و اخالق که با رجوع به خوانش کانت از ماهیت شر و اخالق، از حیث مبنا و پیامد غیراخالقی است

the moral justification of evil and the critical consideration of marilyn mccord adams' view from the perspective of kantian moral theology

the present article, in its analytical-comparative method, examines the problem of evil from the perspective of kant’s moral teleology and the faithful theology of marilyn mccord adams. in kant’s view, evil has no special status in nature, but it is merely one of the possible capacities of nature, in the position of actualizing its powers. the human solution to prevent evil is an opportunity to emerge his intellectual and moral powers. it composes an absolute moral order that, contrary to his natural inclinations, transforms humans kinds into rational and creative beings and organizes human relationships. kant’s god is an idea that is assumed and sanctified as a supreme good over the world, following the call of moral conscience. however, nature in its moral and ultimate reading in kant’s third critique moves in the direction of human well-being. it can be considered an institution and foundation far from evil. on the other hand, m.m. adams as a christian thinker who has lived in the modern world, has attempted to take a different reading of the problem of evil. he interpreted it as a condition of man’s likeness to god through the experience of divine suffering. an interpretation of evil and morality that is immoral in terms of basis and consequence, according to kant’sreading of the nature of evil and morality