نقد و بررسی استدلال‌های ابن ‌سینا در الهیات نجات بر «عرض» بودن وحدت

به گواهی ارسطو، در یونان باستان نظریه‌ای رواج داشته که بر اساس آن، «واحد» به‌عنوان جوهری مستقل تلقی می‌شده است که در نسبت با سائر جواهر نقش علّی دارد. ارسطو با بیان «محمول» بودن «واحد» و نیز اشاره به تالی‌فاسد های مترتب بر نظریه کذایی، سعی در ابطال آن نمود. این نظریه و نقدهای ارسطو بر آن مورد توجه ابن‌سینا قرار گرفت و او برخلاف ارسطو به صرف «محمول» دانستن «واحد» اکتفا نکرد. او در الهیات نجات از طریق سه استدلال سعی نمود تا عرضِ لازم بودن «وحدت» را به‌عنوان مبدا اشتقاق «واحد» به اثبات رساند. استدلالهای ابن‌سینا از جهات متعددی قابل مناقشه‌اند، اما مهمترین اشکالی که بر استدلال او وارد است، خلط عروض مقولی و عروض تحلیلی است و با قبول محمول بودن واحد و طرح عدم مفارقت آن از موضوع، نمی‌توان «عرض»، در مقابل جوهر، بودن وحدت را اثبات نمود و از این طریق علیّت واحد نسبت به جواهر را نفی کرد.

criticism and analysis of ibn sina’s arguments in al-nijat on the “unity is an accident”

according to aristotle, there was a popular theory in ancient greece according to which unity was considered an independent substance that has a causal role in relation to other substances. aristotle tried to reject that theory by stating that “one” is a &predicate& and also referring to the corrupt result. this theory and aristotle’s critiques of it came to the attention of ibn sina, and he, unlike aristotle, did not confine himself to simply considering the one as the “predicate”. in the ketab al-nijat, he tried, through three arguments, to prove the “one” is an indispensable accident and is the source of the derivation of &unity.& ibn sina’s arguments are distorted in many ways, but the most important drawback of his argument is the confusion of categorical and analytical propositions, and the acceptance of the predicate of the one and by accepting the predicate of the “one” and its non-separation from the subject, it is not possible to prove “unity” is an accident, in contrast to the substance, and thus negate the causality of the one in relation to the substances.