جان استوارت میل: فایدهگرای عملمحور یا قاعدهمحور؟
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
حاتم پوری حمزه حجت
|
|
منبع
|
حكمت و فلسفه - 1397 - دوره : 14 - شماره : 55 - صفحه:125 -153
|
|
چکیده
|
در این مقاله، از تفسیر قاعدهمحورانه از فایدهگرایی جان استوارت میل دفاع میکنیم. ابتدا اندکی این دوگانه متاخر و جدید در فلسفه اخلاق فایدهگرایی را توضیح میدهیم. فایدهگرایان به دو دسته کلّی قاعدهمحور و عملمحور تقسیم میشوند. این تقسیمبندی متاخر است، ولی به نظر ما فایدهگرایی میل نیز از نوع قاعدهمحور است. او اصل فایده را نه مستقیم و بیواسطه که با وساطت قواعد به میدان عمل میآورد و فقط در هنگام وضع قواعد یا تعارض قواعد به آن اصل بنیادین متوسل میشود. برای دفاع از قاعدهمحوری میل، ابتدا به تفسیر ارمسون اشاره میکنیم و آنگاه هفت استدلال موافقان و مخالفان قاعدهمحوری میل را بررسی میکنیم و در این بررسی، سخن موافقانی مثل ارمسون را تقویت و کلام مخالفانی مثل کریسپ را نقد میکنیم. سپس پنج شاهد نیز برای تحکیم مدعای خودمان میآوریم که با توجه به آنها، تفسیر ما از فایدهگرایی قاعدهمحور میل تقویت میشود.
|
|
کلیدواژه
|
قاعدهمحوری، عملمحوری، اصل فایده، قواعد اخلاقی، خوشبختی حداکثری
|
|
آدرس
|
دانشگاه علامه علامه طباطبائی, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
kasrahatampour@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|