بررسی ریشه‌های امر دیونیزوسی و آپولونی فلسفه‌ هنر نیچه در فلسفه‌ شوپنهاور

هدف این مقاله، بررسی ارتباط امر دیونیزوسی و آپولونی در فلسفه‌ هنر نیچه با فلسفه‌ شوپنهاور است. در این زمینه، ضمن بیان سابقه‌ تفاسیر موجود در ارتباط امر دیونیزوسی و آپولونی با اراده، تصور، والا و زیبا، به بررسی نقاط قوّت و ضعف آن می‌پردازیم. سپس در بحثی تکمیلی و متفاوت با سنّت تفاسیر موجود، رابطه‌ امر دیونیزوسی و آپولونی را در فلسفه‌ اخلاق شوپنهاور جویا می‌شویم. در فلسفه‌ اخلاق، شوپنهاور خودخواهی اراده را اساس عمده‌ اعمال اخلاقی ما در نظر می‌گیرد. او این خودخواهی را به خودخواهی غیر منفعطت‌طلبانه تعبیر می‌کند که شامل خودخواهی اراده‌ زندگی و خودخواهی به شکل شرارت محض است. از این نظر که خودخواهی اراده همان آری‌گویی به اراده است، نیچه آن‌ها را با تغییر ارزشگذاری، اساس فلسفه‌ هنر خود قرار داده‌است و نام‌های دیونیزوسی و آپولونی را به آن‌ها داده‌است. این امر، خودخواهانه بودن اشعار دیونیزوسی آرخیلوخوس و نیز آپولونی بودن حماسه‌ هومر (سرود خودخواهی آشیل در پوشش حماسه) را با قوّت تمام توجیه می‌کند و دلیلی محکم برای ارتباط امر دیونیزوسی و آپولونی با اخلاق شوپنهاور است. همچنین، ارتباط عمیق فلسفه‌ نیچه را با اخلاق و ارزشگذاری که در همه‌ زمینه‌ها وجود دارد، در زمینه‌ هنر نشان می‌دهد. به این ترتیب، علاوه بر اراده، تصور، زیبا و والا در فلسفه‌ اخلاق شوپنهاور، جوانب مختلف امر دیونیزوسی و آپولونی نیز آشکار می‌شود و ما را به تعریفی جامع از آن‌ها می‌رساند، البته تا جایی که به فلسفه‌ شوپنهاور مربوط هستند.