سبک‌شناسیِ مقایسه‌ای تمهیدات و لوایح براساسِ فرانقشِ متنی

عین‏القضات همدانی یکی از تاثیرگذارترین نویسندگان ادبیات فارسی در حوزۀ اندیشه و بیان بوده و از این ‌رو، مانند هرنویسندۀ بزرگِ دیگر، بعضی از آثار به وی منسوب شده است. این پژوهش، به‌روش تحلیلی آماری، به بررسی سبک‌شناختی مقایسه‌ایِ مهم‌ترین تالیفِ قاضی، یعنی تمهیدات، و یکی از آثارِ منتسب به وی، یعنی لوایح، اختصاص دارد و در پی یافتنِ صحتِ این انتساب است. مقالۀ حاضر، با رویکرد زبان‌شناسیِ نقش‌گرا در حوزۀ فرانقشِ متنی و با تکیه بر نشان‌داریِ آغازبخش، حدود 1500 بند از  بیست صفحه­ی آغازین، میانی و پایانی ِهر یک از  این دو کتاب را بررسی کرده است. علاوه بر این، سایر ویژگی‌های این دو کتاب، که در ایجاد تشخّص و برجستگیِ کلام نقش دارند نیز بررسی شده‌اند. طبق یافته‌های پژوهش و با تکیه بر نشان‌داربودنِ آغازبخش در ساخت جملاتِ عین‏القضات و بی‌نشان‌بودنِ آن در جملاتِ کتاب لوایح و دیگر شواهدِ سبکی، به نظر نمی­رسد که این اثر از آثار عین‌القضات باشد.

A Comparative Stylistic Study of Tamhidat and Lavayeh Based on Textual metafunction

AinAlghozat Hamedani is one of the most influential writers of Persian literature in the field of thought and expression. So, like many other famous authors, some works are assigned to him. This research used comparative stylistic analysis to examine his most important work “Tamhidat” together with “Lavayeh”, a work assigned to him. The purpose was to check the authenticity of these works. The study adopted a Systemic Functional perspective, and used the textual metafunction, focusing on theme.  About 1500 clauses from each of these works were examined, in addition to other features of them. The results showed that the latter work does not seen to have been written by AinAlghozat Hamedani.