واژگانی‌شدگی در فعل‌های حرکتی فارسی: الگویی تازه

حرکت یکی از مفاهیم بنیادی در نظامِ شناختی بشر است. این مفهوم می‌تواند به گونه‌های مختلف در زبان‌ها بازنمایی شود. همین تفاوت در قالب‌بندی سازه‌های مفهومیِ حرکت، بنیاد نظریه الگو‌های واژگانی‌شدگی را شکل می‌دهد. این نظریه می‌تواند خانواده‌های زبانی را برپایه چگونگی ادغام سازه‌های رویداد حرکتی رده‌بندی کند. اما نارسایی‌هایی نیز در این رویکرد به‌چشم می‌خورد. پژوهش حاضر می‌کوشد پس‌از طرح این نارسایی‌ها، با توجه به زبان فارسی، راه‌حل‌‌هایی ارایه دهد. نتیجه حاکی از آن است که در تحلیل رویداد حرکت، دو رویکرد مجزا مدنظر است. نخست رویکرد کلی‌نگر، که صرفاً سازه‌های مفهومی کانونی را در فعل حرکتی ادغام می‌کند و دوم رویکرد جزیی‌نگر، که در آن سازه‌های مفهومی پیرامونی نیز در ادغام‌ در فعل حرکتی، موثر عمل می‌کنند.