تحلیل گونه‌های واژگانی- نحویِ بیانِ آینده در زبان فارسی زیر تاثیرعوامل اجتماعی

هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر عوامل سن، جنسیت، سطح تحصیلی و سطح اقتصادی/ اجتماعی گوینده و نیز درجه رسمیتِ موقعیتِ گفتمان بر بیانِ آینده در گفتار فارسی است. بدین منظور داده های لازم جهت تحقیق به صورت یادداشت‌های میدانی از گفت و گوی روزمره افراد گردآوری شد. در مجموع 523 جمله که بیان گر آینده بود جمع آوری، کدگذاری و تحلیل شد. آن طور که از گفتار مشاهده‌شوندگان برآمد ایشان زمان آینده را در گفت‌وگوهای روزمره خود به نُه گونه واژگانی- نحوی ابراز می‌داشتند: حال استمراری، حال ساده، خواه(د) + فعل، می‌خواه(م) + فعل، مضارع التزامی، گذشته ساده، دار(یم) + فعل، قراره + التزامی، دار(م) می‌رو(م) + فعل. نتایج نشان داد که حال استمراری پرکاربردترین گونه واژگانی- نحویِ بیانِ آینده در گفتار مشاهده‌شوندگان بود و بیش از 62% از شکل بیانِ آینده را به خود اختصاص می‌داد. این الگو در کلیه گروه‌ها اعم از سن، جنسیت، تحصیلات و سطح اقتصادی/ اجتماعی به عنوان الگوی غالب شناخته شد. میزان کاربرد الگوهای واژگانی- نحویِ دیگرنیز در هر گروهِ اجتماعی و زیرگروه‌های آن محاسبه و مقایسه گردید.