بررسی کاربردی-معنایی ɂæra// در کردی از دیدگاه شناختی

هدف از پژوهش حاضر بررسی جایگاه ɂæra// و چندمعنایی آن در کردی (گویش کلهری)، براساس انگارۀ چندمعناییِ اصول‌مند (الگوی چما) (تایلر و ایوانز، 2001 و 2003؛ ایوانز و تایلرa، 2004؛ b، 2004؛ ایوانز، 2004، 2006) است که معیارهای اساسی و کاربردی‌ برای شناخت معانی مجزا و معنای سرنمون حروف اضافه ارائه می‌دهد. با بهره‌گیری از این انگاره، ماهیت روش انجام این پژوهشِ کیفی، توصیفی-تحلیلی و نوع روش دادهبنیاد است. داده‌های انتخاب‌شده از مصاحبه با گویشوران کردیِ کلهری به‌دست آمده و صحت آنها نیز کاملاً مورد تایید گویشوران بومی است که در این بررسی، به‌دلیل محدودیت حجم مقاله، به ذکر نمونه‌هایی از هر مفهوم بسنده کرده‌ایم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که /ɂæra/ به‌عنوان پرسش‌واژه در جایگاه ابتدای جمله یا در جای اصلی آن قبل از مقولۀ فعل، «چرایی و علت» را مورد پرسش قرار می‌دهد و همچنین در جایگاه قبل از اسم یا گروه اسمی، به‌عنوان حرف اضافه شامل هشت معنای مجزا و دو خوشۀ معنایی است که معنای سرنمون آن «برای» است. نگارنده برای واکاویِ معانیِ متمایزِ این حرف اضافه، آنها را جداگانه در یک شبکۀ معنایی ترسیم کرده است.