گذار بزرگ بانکی، رانش شدید مالی و نقش بانک مرکزی در تثبیت اقتصاد تا سال 1410(مطالعه‌ای با مدل pvar و نظریه کنترل بهینه)

انگیزه نگارش این مقاله، استقبال از تحول جدید در اقتصاد کلان یعنی وارد شدن بخش پولی و سیستم بانکی و مالی در نظریه اقتصاد کلان است که در حال حاضر به یک موضوع عمده در رکود آفرینی و خروج از رکود بازی میکند و مطالعه اقتصاد ایران در پرتو این تحول. اقتصاد ایران در حال حاضر در وضعیت بسیار نامساعدی قرار دارد. تورم بالا و رکود اقتصادی راه را برای یک بحران جدی مالی اقتصادی گشوده و هر آن احتمال می‌رود این پدیده ناخوشایند رخ دهد. در این بین بخش بانکی، بخشی که به راحتی می‌تواند بحران مالی را به بخش واقعی اقتصادی منتقل کند در وضعیت نامساعدی قرار دارد و فشار دولت برای وام‌گیری از آن زیاد است. در این مقاله با استفاده از آمارهای بانک مرکزی توانستیم پانلی از بدهی‌ها و مطالبات و عملکرد بانک‌ها تشکیل دهیم و به مطالعه در این مورد بپردازیم. آمارها نشان از وضعیت نامساعد اقتصادی و انواع ریسک‌های انباشت شده در بخش بانکی و مالی دارد که باید هرچه زودتر چاره‌ای برای آن اندیشید. در پانلی که ساخته‌ایم به روش پانل var)pvar) بخش بانکی و مالی و سپس بخش واقعی اقتصاد را مدل‌سازی کرده و اثرات متغیرهای درون‌زا در سیستم var را بر سایر متغیرهای اقتصادی سنجیده و نشان داده‌ایم وضعیت بسیار وخیم است که خود را در افزایش پیاپی نرخ ارز نشان می‌دهد. سپس برای رفع این مشکل، سناریو افزایش نرخ بهره یا نرخ سود تسهیلات یکساله را تا سال 1410 به مقدار دو واحد در سال ساخته‌ایم و این سناریو را با نظریه کنترل بهینه حل کرده‌ایم. نتایج مدل کنترل نشان می‌دهد با افزایش نرخ بهره به‌طور سالانه می‌توان وضعیت اقتصاد را به خوبی کنترل کرد. به خصوص بدهی دولت به بانک مرکزی را کاهش داد و یکی از اجزای پایه پولی را کنترل کرد. سایر نتایج نشان از بهبود وضعیت مخارج مصرفی دولت و سرمایه‌گذاری کل و سرمایه‌گذاری در بخش صنعت دارد که به رشد اقتصادی کمک می‌کند. از همه مهمتر تقاضا برای پول به شدت کاهش می‌یابد و بورس اوراق بهادار سالانه حداقل ده درصد رشد می‌کند. به‌نظر می‌رسد این سیاست، یعنی افزایش سالانه نرخ سود تسهیلات به میزان دو واحد در سال مطلوب باشد و قادر است اثرات خوبی بر اقتصاد بگذارد.

the great banking transformation and the financial big push: the central bank’s role in economic stabilization up to 1410 - a study using panel var and control theory

in this paper we are pursuing the causes of galloping inflation and economic depreciation which afflicted iran’s economy during the past 10 years. at the moment iran economy is experiencing a big inflation and stagnant economy which is enduring about 12 years. this inflation and economic decline have had a profoundly negative impact on the financial and banking systems, raising the alarming risk of a banking and economic crisis. while this crisis is challenging to address, there is still time to take corrective measures. in this study, we examine the underlying causes of this phenomenon and propose potential solutions to the problem. using panel var models, we estimate the relationships between key variables and apply a control model to analyze the situation further. we have some interesting results. under the scenario where the central bank raises the interest rate by 2 percentage points up to the year 1410, we observe a sharp decline in the high volume of money demand, accompanied by a reduction in inflation. the investment and capital stock in the industrial sector, which had been declining up to the year 1400, are projected to reverse their trends. notably, the investment index and the tehran stock exchange index are expected to grow by at least ten percent annually. finally, we provide an analysis of the policy implications.