بازاریابی سرزمینی؛ شناسایی و ارزیابی جذابیت‌ها و موانع بازاریابی کالا و خدمات کشور افغانستان

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ارزیابی جذابیت‌ها و موانع بازاریابی کالا و خدمات کشور افغانستان انجام گرفت. این پژوهش از نوع آمیخته با رویکرد کیفی- کمی در پارادایم استقرایی است که از نظر هدف کاربردی و از نظر روش داده پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش مدیران شرکت‌های بازرگانی در زمینه‌های مختلف تجاری بود که 19 تن از ایشان بر اساس اصل کفایت نظری و با استفاده از روش نمونه‌گیری قضاوتی- گلوله برفی انتخاب شدند. در بخش کیفی برای گردآوری داده از مصاحبه نیمه‌ساختار یافته استفاده شد که روایی و پایایی آن با استفاده از روش لینکولن و گوبا (1985) مورد ارزیابی و تایید قرار گرفت. داده‌های حاصل از بخش کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند که در نتیجه آن 90 مفهوم شناسایی شده در قالب 16 مقوله فرعی و دو مقوله اصلی جذابیت‌ها و موانع جای گرفتند. در بخش کمی به منظور غربالگری و تایید مفاهیم و مقوله‌های مستخرج از فاز کیفی از روش دلفی فازی استفاده شد که روایی و پایایی داده‌ها به کمک محاسبه ضریب (cvr) و آزمون مجدد مورد ارزیابی و تایید قرار گرفت. نتایج پژوهش گویای این مطلب است که از بین جذابیت‌های بازاریابی کشور افغانستان سه مقوله اشتراکات مرزی دو کشور ایران و افغانستان، نیازهای بازسازی - زیرساختی و موقعیت ژئواستراتژیک کشور افغانستان به ترتیب اولویت اول تا سوم جذابیت‌های بازاریابی کشور افغانستان را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین بی‌ثباتی سیاسی در افغانستان، عدم وجود شرکت‌های بازاریابی موفق در بازار افغانستان و عوامل منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای به‌عنوان مهمترین موانع استفاده از ظرفیت‌های بازاریابی کشور افغانستان تعیین شدند.

territorial marketing: identifying and evaluating attractiveness and barriers to marketing goods and services in afghanistan

the present research aimed to identify and evaluate the attractiveness and barriers to marketing goods and services in afghanistan. this study is of a mixed-methods nature, employing a qualitative-quantitative approach within an inductive paradigm. it is applied in purpose and survey-based in terms of data collection. the statistical population of the study consisted of managers from various commercial companies, with 19 individuals selected based on the principle of theoretical saturation using a judgmental-snowball sampling method. in the qualitative phase, semi-structured interviews were used to gather data, and their validity and reliability were assessed and confirmed using the lincoln and guba (1985) method. the data obtained from the qualitative phase were analyzed using thematic analysis, resulting in the identification of 90 concepts categorized into 16 sub-categories and two main categories: attractiveness and barriers. in the quantitative phase, the fuzzy delphi method was applied to screen and validate the concepts and categories derived from the qualitative phase. the validity and reliability of the data were assessed and confirmed using the content validity ratio (cvr) coefficient and retesting. the findings of the research indicated that among the attractiveness factors for marketing in afghanistan, the following three categories were prioritized: first, the shared border interests between iran and afghanistan; second, the needs for reconstruction and infrastructure; and third, afghanistan’s geostrategic position. additionally, political instability in afghanistan, the lack of successful marketing companies in the afghan market, and regional and transregional factors were identified as the main barriers to utilizing afghanistan’s marketing potential.