جبران صدمه بر زیبایی در فقه عامه و امامیه؛ با نگاهی به رویه قضایی

در صورت ایراد صدمه بدنی عمد، غیر عمد یا خطای محض، شارع مقدس و به تبع آن مقنن، قصاص عضو، دیه یا ارش عضو یا منفعت آن را ثابت دانسته است، اما جبران نقص زیبایی به صورت صریح در قانون بیان نشده و بهبودی صدمات همراه با کراهت منظر تبیین نگردیده است؛ همچنین مستندی برای این‌که آیا زیبایی منفعت محسوب می‌شود یا خیر، در دست نمی‌باشد؛ بنابراین معلوم نیست که آیا افزون بر دیه مقدر عضو می‌توان منافع منقصت در زیبایی را مطالبه نمود؛ یا در جایی که عضو دیه مقدر ندارد، آیا امکان دریافت ارش یا افزون بر آن فراهم است یا خیر؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، این نوشتار با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای فقه عامه و اهل تشیع و با شیوه توصیفی تحلیلی نتیجه می‌گیرد که فقهای عامه «تفویت منفعت و تفویت جمال» را با هم یا جدای از یکدیگر سبب دیه یا ارش می‌دانند؛ در فقه شیعی متقدمین به صراحت متعرض موضوع نشده‌اند؛ بعضی از متاخرین قائل بر عدم امکان مطالبه زیان ناشی از نقص زیبایی هستند و برخی قائل به تفکیک میان عضوی که دیه مقدر دارد شده‌اند. نتیجه آن‌که، یکی از دلایل وجود دیه اعضا و منافع در شرع، نقص جمال است و این امری مفروض است؛ بدون آن‌که در قانون تصریحی به آن شده باشد.

compensating damage to beauty in sunni and imamiyyah jurisprudence with a review of judicial precedent

in case of bodily injury، whether intentional or unintentional، or simple mistake (pure mistake)، the holy legislator )holy sharia، allah as the law-giver) and according to it the legislator، has determined the limb retaliation، the limb blood money or corporal crimes compensation، or its benefit. however، compensation for beauty is not explicitly stated in the statute، and the recovery of injuries along with the ugliness of the face has not been explained، and there is no document on whether beauty is a benefit. therefore، it is not known whether it is possible to claim compensation for the loss or decrease in beauty، in addition to the fixed blood money of the limb، or where the limb does not have the fixed blood money، is it possible to receive corporal crimes compensation or more than that or not? to answer these questions، reference was made to the library sources of sunni and shiite jurisprudence with a descriptive-analytical method. and it became clear that sunni jurists consider destruction of benefit and destruction of beauty together or separately from each other as the cause of blood money or corporal crimes compensation. and in the shiite jurisprudence، the early ones have not explicitly addressed this issue، and some of the later ones believe that it is not possible to claim compensation due to beauty defects، and some have believed that there is a distinction between the limb that is entitled to specified blood money. the result is that one of the reasons for the existence of limb blood money and blood money of limb benefits in sharia is decrease or loss of beauty، and this is assumed without being explicitly stated in the law.