چالش واژگانی قانون‌گذار «عدالت اداری» در ارتباط با خسارت

فرایند تطور و قافله تغییر و اصلاح در صلاحیت دیوان عدالت اداری در ارتباط با موضوع مسوولیت مدنی دولت، اخیراً وارد فاز جدیدی شده است. در اردیبهشت سال 1402، جدیدترین موردِ اصلاحات را نزد قانون‌گذار دیوان عدالت شاهد هستیم. به نظر می‌‌‌رسد در این اصلاحیه، با در نظر گرفتن استعمال واژگان تازه، قلمروی تازه‌‌‌ای برای صلاحیت دیوان تعریف شده است که شایسته توجه علمی است. نوشتار حاضر با درک چنین اهمیتی، در پاسخ به این پرسش که چالش‌‌‌های واژگانی قانون‌گذار «عدالت اداری» در چارچوب تبصره 1 ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری چیست، در پاسخ با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، به این نتایج می‌رسد که: نخست، ابرواژگانِ مسوولیت مدنی حکومت در این سند، «تخلف» و «اختصاصی» است و بدون فهم این واژه‌‌‌ها، امکان رمزگشایی و تبیین موضوع این نوع مسوولیت ممکن نیست؛ دوم، تخلفِ موضوع این نوع مسوولیت زمانی قابل تصور است که تخلف از «قانون» در کنار تخلف از «صلاحیت» اتفاق بیافتد؛ از این رو واژگان قانون و صلاحیت در اینجا یک کارویژه دارند و به ‌‌‌عنوان دو مقوله مستقل از هم مطرح نیستند؛ سوم، از آن‌جا که در صدر تبصره بر عام بودن صلاحیت دادگاه‌ها تصریح شده است، می‌‌‌توان چنین فرض کرد که در اصلاحات جدید، این محاکم مهم‌ترین نامزد خالقِ تئوری مسوولیت مدنی حکومت در ایران هستند.

the lexical challenge of the legislator of administrative justice in connection with damages

the process of evolution and the series of changes and reforms in the jurisdiction of the administrative court of justice in connection with the civil responsibility of the government has recently entered a new phase. in the way that in may 2023، we witness the most recent case of reforms by the legislator of the court of justice. it seems that in this amendment، taking into account the use of new words، a new territory has been defined for the jurisdiction of the court، which deserves scientific attention. the present article has addressed this question with the understanding of such importance: what are the lexical challenges of the legislator administrative justice in the framework of note (1) of article 10 of the law of the court of administrative justice? in answering this question using the descriptive-analytical method، the most important results are as follows: first; the keywords of the government's civil responsibility in this document are violation and special and without understanding these words، it is not possible to decipher and explain the issue of this type of responsibility. secondly; violation of the subject of this type of responsibility can be imagined when a violation of law occurs alongside a violation of jurisdiction. therefore، the words law and jurisdiction have a special function here and are not considered as two independent categories. thirdly; since at the top of the note، it is specified that the jurisdiction of the courts is general، as a result، it can be assumed that in the new reforms، these courts are the most important candidates for creating the theory of government civil responsibility in iran.