بایسته‌های حقوقی حاکم بر هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و موسسات آموزش ‌عالی با تاکید بر آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری

دانشگاه‌ها و موسسات آموزش ‌عالی به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تولید علم، دانش و پشتیبان نظری برای کنش‌های اجتماعی، حقوقی، سیاسی و اقتصادی به‌شمار می‌آیند. کیفیت اداره و ضوابط حاکم بر آن‌ها از اهم مسائل است. از این رو قانون‌گذار طی فراز و نشیب‌های متعدد مبتنی بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، کیفیت تنظیم‌گری در دانشگاه‌ها را با تصویب ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور شناسایی کرده است، لیکن دامنه‌ صلاحیت هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و موسسات آموزش‌عالی به عنوان یکی از ارکان کلیدی در تنظیم قواعد حاکم بر دانشگاه‌ها با ابهامات و نقیصه‌هایی همراه بوده است. در این میان ابزار تفسیر قضایی و نحوه مواجهه‌ دادرس ‌اداری (دیوان عدالت اداری) با عملکرد هیات‌های امنای دانشگاه‌ها، راه‌گشای ارزیابی، رفع ابهامات و خلاء‌های قانونی است. این نوشتار در پاسخ به این سوال که بایسته‌های حقوقی حاکم بر هیات امنای دانشگاه‌ها و موسسات آموزش ‌عالی در چهارچوب آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری چیست، با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، مستندا به آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری به این نتیجه رسیده است که ضمن حفظ استقلال نهاد دانشگاه و مراکز آموزش‌ عالی جهت جلوگیری از تفسیرپذیریِ محدوده صلاحیت هیات امناء، لازم است قواعدِ کلی و چهارچوب حاکم بر مصوبات این هیات به صورت دقیق و شفاف مقرر شود و بایسته‌های حاکم بر آن مشتمل بر رعایت اصول قانون اساسی و اسناد بالادستی، قوانین خاص، عدم صلاحیت تفویض اختیار، منع فروش اموال غیرمنقول و قوانین تغییر کاربری اراضی است.

the legal requirements of the boards of trustees of universities and higher education institutions in the light of the votes of the general assembly of the court of administrative justice

universities and higher education institutions are considered as one of the most important centers of science، knowledge and theoretical support for social، legal، political، economic، etc. actions. the quality of the administration and the regulations governing them is one of the most important issues. for this reason، the legislator has recognized the quality of regulation in universities through the many ups and downs based on the constitution by approving article (1) of the law on permanent decrees of the development programs of the country. but the scope of competence of the boards of trustees of universities and research centers as one of the key pillars in setting the rules governing universities has been accompanied by ambiguities and shortcomings.in the meantime، the judicial interpretation tool and the way of dealing with administrative proceedings (administrative justice court) with the performance of the university trustees' boards are the way to evaluate، resolve ambiguities and legal gaps.this article answer the question، what are the legal requirements governing the board of trustees of universities and higher education institutions in the framework of the decisions of the general board of the administrative court of justice?this research has reached this conclusion by using the descriptive-analytical method، documenting the opinions of the general assembly of the administrative court of justice; while maintaining the independence of the university and higher education centers in order to prevent the limited interpretation of the authority of the boards of trustees، the general rules and framework governing the approvals of the board of trustees should be established in a precise and transparent manner. the requirements governing the approvals of the board of trustees include compliance with the principles of the constitution and higher documents، special laws، incompetence of delegation، prohibition of sale of immovable property and laws of land use change.