چالش های قضایی جنبه عمومی قتل عمد در فرایند رسیدگی کیفری ایران

در نظام تقنینی ایران برخلاف سایر نظام‌های حقوقی؛ سیاست کیفری واحدی در خصوص جنبه عمومی قتل عمد مشاهده نمی‌شود. آشفتگی حاصل از سیاست جنایی تقنینی و رویکردهای دوگانه آن، رویه قضایی را با چالش مواجه نموده است. حق بزه‌دیده بر تعیین کیفر در قتل عمدی و غلبه جنبه ‌‌خصوصی آن، جنبه عمومی را به حاشیه کشانده است، به نحوی‌که در تصمیمات مقام‌های تعقیب و تحقیق در دادسرا و دادگاه کیفری یک غالبا به جنبه خصوصی قتل عمد و تقاضای قصاص ولی‌دم توجه شده است و در مواردی‌که از حیث جنبه عمومی اقدام یا مجازاتی تعیین می‌شود، در شیوه تحقیقات جنایی، رسیدگی، صدور حکم و اصول حاکم بر آن‌ها، واجد اشکالاتی از حیث رعایت اصول دادرسی منصفانه، حقوق دفاعی متهم و حقوق جامعه، می‌باشد. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز به روش کتابخانه‌ای و با تکیه‌بر پرونده‌های قتل عمد موجود در نظام عدالت کیفری ایران، به برشماری چالش‌های موجود در رویه قضایی مبادرت کرده است و ضمن تاکیدبر لزوم سیاست‌گذاری جنایی منسجم به منظور حفظ حقوق جامعه، بر آن است که به تبیین دوگانگی نظام تقنینی و نقش آن در شکل‌گیری رویه قضایی موجود از طریق بیان جلوه‌های آن، پرداخته و راهکارهای برون رفت از وضعیت موجود، تا زمان اتخاذ سیاست قانونی یکپارچه، با رویکردی مبتنی‌بر دادرسی عادلانه، ارائه نماید.

judicial challenges of the general aspect of intentional homicide in iran's criminal proceedings

unlike other legal units in iran's judicial system، there is no single criminal policy regarding the general aspect of intentional homicide .the confusion resulting from the legislative criminal policy and its dual approaches have challenged the judicial procedure. the victim's right to determine the punishment in intentional homicide and the predominance ofits private aspect has pushed its public aspect to the sidelines in such a way that in theprosecution and investigation decisions in the prosecutor's office and the criminal court one،often focuses on the private aspect of intentional homicide and demanding retribution has beennoted. and in cases where an action or punishment is determined in terms of the general aspect، in the way of criminal investigation، settlement، issuing judgment and the principles governing them، there are problems in terms of observing the principles of fair proceedings، the defense rights of the accused and the rights of the society.the current research has attempted to enumerate the challenges in the judicial procedure by using analytical-descriptive and collecting the desired information in the library method and relying on the cases of intentional homicide in the criminal justice system of iran . and while emphasizing the necessity of concrete criminal policy in order to key protect the rights of the society، it is to explain the duality of the deterministic system and its role in the formation of the existing judicial procedure through the expression of its effects and solutions to overcome the existing situation. until the adoption of an integrated legal policy with an approach based on fair proceedings .