چالش‌های رویۀ قضایی در دعوای اثبات مالکیت

دعوای اثبات مالکیت خصوصاً در اموال غیرمنقول که با الزامات و تشریفات قانونی مواجه است، در مراحل مختلف ثبت املاک درخصوص نحوۀ ثبت چنین املاکی، قواعدی دارد که می‌بایست مورد توجه قرار گیرد و نمی‌توان اجابت چنین خواسته‌ای را به‌صورت مطلق در تمامی اموال غیرمنقول با یک شکل و کیفیت واحد، مورد پذیرش قرار داد. دعوای اثبات مالکیت ازجمله دعاوی حقوقی می‌باشد که درخصوص پذیرش آن در مراجع قضایی، تشتت آرای زیادی وجود دارد به‌نحوی که برخی محاکم با استناد به رای وحدت‌رویۀ شمارۀ 569 مورخ 1370/10/10 هیئت عمومی دیوان عالی کشور دعوای اثبات مالکیت را مورد پذیرش قرار داده و معتقدند که الزام قانونی مالکین به تقاضای ثبت ملک خود در نقاطی که ثبت عمومی املاک آگهی شده، مانع از آن نمی‌باشد که محاکم دادگستری به اختلاف راجع به مالکیت ملک، رسیدگی نمایند و برخی دیگر از محاکم با استناد به مواد 22، 46، 47 و 48 قانون ثبت اسناد و املاک و مفاد رای وحدت‌رویۀ شمارۀ 672 مورخ 01/10/1383 هیئت عمومی دیوان عالی کشور و همچنین مفاد قانون تعیین تکلیف اراضی فاقد سند رسمی مصوب 1390/09/20 از پذیرش چنین دعوایی اجتناب می‌کنند. نتایج تحقیق حاضر این است که خواستۀ اثبات مالکیت حداقل در اراضی دارای سابقۀ ثبتی اساساً فاقد وصف دعوی و دارای وصف عدم مخالفت با اصل یا ظاهر است و صرفاً نوعی احراز مقدمات دعوی محسوب می‌شود که محاکم دادگستری مرجع رسیدگی به مقدمات دعوی محسوب نمی‌شوند؛ زیرا مرجع اعلام مالکیت در اموال غیرمنقول یاد شده، مراجع ثبتی است.

theory of inaudible principle of action for ownership proof; from theory to practice

proof of ownership litigation in the various stages of property registration، there are rules about how to register such property، which must be taken into account، especially in real estate، which is subject to legal requirements and formalities and such a request cannot be accepted absolutely in all immovable property with a single shape and quality. action for ownership proof is one of civil action that there are many differences of verdicts about accepting or rejecting it in legal authorities ،so that some of courts has accepted action for ownership proof based on precedent no. 569 dated dec.31،1991 of general board of supreme court of iran and believe that legal obligation of owner to demand for their self-property registration in part which public registration of real estate is advertised ، not prevented that courts of justice adjudicate about disputes over property ownership and in some of courts avoid from such action by virtue of article 22،46،47 and 48 of real property law and contents of precedent no. 672 dated dec.21،2004 of general board of supreme court of iran and also contents law of course to pursue land without official deed. in present article ، we review proof of ownership is basically devoid of description of the claim and opposition to the principle or appearance and it is merely a form of litigation that the courts are not the reference of the preparation of the case. the authority to declare ownership of immovable property is the registration authorities.