بررسی شخصیت رستم در داستان رستم و سهراب بر اساس نظریۀ روان‌شناسی مثبت‌گرا

رستم برترین شخصیتِ حماسی در شاهنامه است. با ورود او به شاهنامه این کتاب جلوه‌ای دیگر می‌یابد و با مرگِ او دنیای شاهنامه تا حدود زیادی حیات و سرزندگی خود را از دست می‌دهد. برتری رستم فقط به دلاوری‌های شگفت‌انگیزش نیست، بلکه رفتار و اقوالِ وی از خردمندی، هوشیاری، نرمخویی و پیروزی سرشار است. در این مقاله این بُعد از شخصیت رستم از منظرِ روان‌شناسی مثبت‌گرا بررسی شود. سلیگمن، پدر روان‌شناسی مثبت‌گرا، مولفه‌های اصلی شخصیت را به شش قسمت تقسیم کرده ‌است: خرد، شجاعت، عشق، عدالت، میانه‌روی و تعالی. در این جستار شخصیتِ رستم با توجه به مولفه‌های مذکور با بهره‌گیری از روشِ تحلیلی– توصیفی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای بررسی شده است. در داستان‌های مربوط به رستم در شاهنامه و تنوعِ رفتاری او در موقعیت‌های مختلف شاهد شخصیت‌های یکسان نیستیم و نمی‌توانیم حکم کلی برای آن صادر کنیم. به‌همین علت تنها به بررسی شخصیت وی در داستان رستم و سهراب پرداخته‌ایم. فرضیۀ تحقیق مبتنی بر این اصل بود که پیروزی‌های رستم در نبردهای مختلف تنها ناشی از قدرت جسمانی نیست و باید به لحاظ شخصیتی نیز از توانایی‌های بسیار برخوردار باشد. نتیجۀ پژوهش نشان داد که رستم در تصمیماتی که می‌گیرد همواره خرد و دانایی را در نظر دارد، هرچند گه‌گاه به نابخردی‌هایی نیز برمی‌خوریم که با توجه به جنبۀ بشری او دور از انتظار نیست. به‌علاوه، شجاعت، صداقت، عشق، امید، مسئولیت‌پذیری، فروتنی و دادگستری از مولفه‌های اصلی شخصیت اوست. در این داستان برخی از مولفه‌ها مانند اشتیاق، انصاف و درکِ زیبایی کمتر دیده می‌شود.

investigation of rostam’s character in the story of rostam and sohrab based on the theory of positive psychology

today, the field of education and research in interdisciplinary studies has expanded significantly, so that in all universities of the world, the priority of research is based on interdisciplinary research. the communication of the experts of the disciplines with each other has sometimes led to the creation of new interdisciplinary areas and the spread of new research areas. literature and psychology have many common themes to compare and contrast. positive psychology, which has recently received the attention of psychologists; it mentions the components that have received much attention in our literature. seligman, the father of positive psychology, has divided the effective components in this field into six parts: wisdom, courage, love, justice, moderation and excellence. the present essay has investigated the most prominent character of the shahnameh, namely rostam, in the sad story of rostam and sohrab, using analytical-descriptive methods and using library sources. the component of wisdom, which is the first principle of the positivists, is very important to ferdowsi and rostam. courage is also seen as the second principle at the highest level in rostam’s personality. love and being loved are among the things that have been given a lot of attention. components such as the understanding of beauty, fairness and equality and citizenship rights are less seen in this tragedy.