آسیب‌شناسی مقوله‌ی ویرایش فنّی در کتاب‌های فارسی و نگارش پایه‌ی اوّل تا ششم ابتدایی

کتاب‌های فارسی و نگارش دوره‌ی ابتدایی، به قصد آموزش زبان و ادبیات رسمی کشور تدوین شده‌اند؛ این کتاب‌ها به سبب آموزش همزمان علم و زبان، باید از جنبه‌ی ویرایش فنی و نگارشی آسیب‌شناسی شوند. این پژوهش با هدف تبیین مشکلات و کاستی‌های حوزه‌ی ویرایش و نیز لزوم کاربرد و ناهمگونی‌های این نشانه‌ها در کتاب‌های فارسی و نگارش پایه‌های اول تا ششم، به بررسی توصیفی- تحلیلی آن پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که کتاب‌های فارسی و نگارش پایه‌ی ابتدایی از سه لحاظ: لزوم کاربرد نشانه‌های سجاوندی، کاربرد نادرست نشانه‌های سجاوندی و ناهمگونی در کاربرد نشانه‌های نگارشی در موارد مشابه نیاز به بررسی و بازبینی دارند. با وجود اینکه به کارگیری نشانه‌های سجاوندی برای زبان‌آموزان پایه‌ی ابتدایی سبب سهولت مطالعه‌ و در نتیجه انتقال معنا و مفهوم آن‌ می‌شود؛ در زمینه‌ی ویرایش این منابع درسی، چهارچوب مشخصی رعایت نشده است. در بخش‌های مختلف این کتاب‌ها نشانه‌های سجاوندی، به اشتباه جانشین یکدیگر شده‌اند. رسم‌الخط به کار گرفته شده در کتاب‌های فارسی و نگارش پایه‌ی ابتدایی در بیشتر موارد مبتنی بر سلیقه‌ی مولفان است و از دستور خطّ فرهنگستان زبان و ادب فارسی پیروی نمی‌کند. پیوسته و جدانویسی واژه‌ها دارای نظم منطقی نیست و اصل یکسان و هماهنگی در درج تشدید دیده نمی‌شود. علاوه بر اشکالات ویرایشی، بخش بیشتری از این مسائل مربوط به مشکلات تایپی است، از جمله اینکه مبحث فاصله و نیم‌فاصله‌ی بین واژه‌ها و اجزای آن در این کتاب‌ها رعایت نشده است.

pathology of the category of technical editing in persian books and writing from the first to the sixth grade

persian books and writing for the elementary school are compiled with the intention of teaching the official language and literature of the country; due to the simultaneous teaching of science and language, these books should be analyzed from the aspect of technical editing and writing. this research aims to explain the problems and shortcomings of the field of editing, as well as the need for the use and heterogeneity of these signs in persian books and the writing of the first to sixth grades, and investigates it descriptively and analytically. the results of this research show that persian books and basic elementary writing need to be reviewed and revised in three aspects: the necessity of using punctuation marks, the incorrect use of punctuation marks, and the heterogeneity in the use of punctuation marks in similar cases. even though the use of punctuation marks for elementary language learners makes it easier to study and as a result convey its meaning and meaning; in the field of editing these teaching resources, no specific framework has been followed.the script used in persian books and elementary writing in most cases is based on the authors’ taste and does not follow the script of the persian language and literature academy. continuous and separate writing of words does not have a logical order, and the same principle and harmony cannot be seen in adding emphasis. in addition to editing problems, most of these problems are related to typographical problems, such as the fact that the space and semi-space between words and their components are not respected in these books.