مقایسه دیدگاه مربیان بالینی و دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی درباره وضعیت آموزش بالینی رشته‌های توان‌بخشی در سال 93-1392

زمینه و هدف: دوره‌های کارآموزی به لحاظ اهمیت، به عنوان قلب آموزش حرفه‌ای شناخته‌ می‌شود؛ چرا که بیش از 50 درصد وقت دانشجویان در محیط‌های بالینی و کارآموزی سپری می‌گردد. در نتیجه، کسب صلاحیت لازم در انجام مهارت‌های بالینی مستلزم وجود محیط آموزش ‌بالینی موثر است. در این مورد، دست‌اندرکاران آموزش با شناخت یک محیط آموزشی اثربخش می‌توانند دیدگا‌ه‌های مربی و دانشجویان بالینی را در نظر گرفته، بدین‌وسیله آموزش ‌بالینی را غنی‌تر سازند. این مطالعه با هدف مقایسه دیدگاه مربیان و دانشجویان درباره وضعیت آموزش بالینی دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی تهران صورت گرفت.روش کار: پژوهش توصیفی مقطعی حاضر در سال 93-1392 انجام شد. بر اساس نمونه‌گیری در دسترس و معیارهای ورود به مطالعه، تعداد 54 نفر مربی ‌بالینی و 178 نفر دانشجو از رشته‌های ارتوپدی فنی، فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتار درمانی در مطالعه شرکت کردند. تمام افراد، پرسش‌نامه ارزیابی وضعیت آموزش بالینی در رشته‌های توان‌بخشی را تکمیل نمودند. پس از وارد کردن داده‌های پرسش‌نامه‌ها در نرم‌افزار spss، در مجموع میانگین امتیازات مربیان بالینی و دانشجویان در مورد حیطه‌های آموزش بالینی در سه دسته «خوب، متوسط و ضعیف» طبقه‌بندی گردید. برای تحلیل آماری داده‌ها از آمارهای توصیفی (فراوانی و میانگین) و جهت قضاوت در مورد تفاوت دیدگاه مربیان بالینی و دانشجویان درباره حیطه‌‌های آموزش بالینی و ارتباط بین متغیرهای مطالعه از آزمون‌‌های independent t، anova و تساوی واریانس‌ها استفاده شد.یافته‌ها: بین دیدگاه مربیان و دانشجویان فقط در مورد حیطه آموزش گیرندگان بالینی تفاوت آماری معنی‌داری مشاهده شد (006/0 = p). بین دیدگاه مربیان بالینی با توجه به تحصیلات آ‌ن‌ها در مورد «حیطه ارزشیابی بالینی» تفاوت آماری معنی‌داری وجود داشت (034/0 = p). با توجه به جنسیت مربیان بالینی، در حیطه آموزش گیرندگان بالینی تفاوت آماری مشاهده شد (044/0 = p). بین دیدگاه دانشجویان فقط با توجه به رشته تحصیلی آن‌ها به غیر از حیطه مدیریت، در مورد سایر حیطه‌ها اختلاف آماری وجود داشت. بیشتر مربیان بالینی و دانشجویان وضعیت کلی آموزش بالینی را متوسط ارزیابی کردند.نتیجه‌گیری: وضعیت آموزش بالینی رشته‌های توان‌بخشی دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی نیازمند تامین جامع‌تر امکانات و تجهیزات محیط بالینی، بازنگری در مدیریت و ارزشیابی آموزش بالینی برای بهبود شرایط کنونی می‌باشد.

A Comparison of the Viewpoints of Clinical Educators and Students of the University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences toward Clinical Training Status of Rehabilitation Disciplines in 2013-14

Background Objective: Clinical education courses are recognized as the heart of professional education because more than 50% of students’ time is spent in clinical environments. Therefore, qualifying in clinical skills requires an effective clinical learning environment. Thus, clinical education can be enriched through the consideration of clinical educators’ and students’ perspectives . The aim of this study was to compare the viewpoints of clinical educators and students of the University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran, toward the clinical education status of rehabilitation disciplines.Methods: This study was a crosssectional study. Based on the inclusion criteria and using convenience sampling method, 54 clinical educators and 178 students were chosen from among clinical educators and students of orthopedics, physiotherapy, occupational therapy, and speech therapy disciplines. The participants completed valid and reliable clinical education questionnaires in the field of rehabilitation.Results: A statistical difference was observed between clinical educators’ and students’ viewpoints in the area of “clinical learners”. With regard to the academic degrees of clinical educators, there was a statistically significant difference in the “evaluation area”. With regard to the gender of clinical educators, differences were observed in the area of “clinical learners”. According to students’ academic disciplines, with the exception of the field of “management”, statistical differences were observed in other areas.Conclusion: Clinical education courses in Rehabilitation Sciences must provide an effective clinical learning setting. Moreover, reviewing of management and evaluation of clinical education through appropriate evaluation criteria in order to improve the clinical education status is necessary.