بررسی عملکرد مراکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی در دو دهه اخیر: چالش‏ها و راهکارها

زمینه و هدف: هدف اصلی آموزش پزشکی، تربیت کارکنان توانمند و شایسته جهت حفظ و ارتقای سلامت جامعه است. در این راستا، مراکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی (education development centers یا edc) برای زمینه‌سازی و ارزیابی کیفیت آموزش تاسیس شده‌اند. بنابراین با توجه به ضرورت وجود این مراکز، پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش‌ها و ارایه راهکارهایی جهت بهبود عملکرد طراحی شد.روش کار: این مطالعه از نوع کاربردی و کیفی بود که در سال 1392 صورت گرفت. جامعه مورد پژوهش، 288 نفر از مدیران و کارشناسان مراکز مطالعات و دفاتر توسعه دانشکده‌ها، معاونین آموزشی، روسای دانشگاه‌ها و اعضای هیات علمی بودند. داده‏ها به صورت زمان‌بندی شده طی یک همایش دو روزه در قالب 5 سخنرانی کلیدی، 3 پانل و 6 نشست تخصصی جمع‌آوری شد. لازم به ذکر است که تحلیل داده‏ها بر اساس روش تحلیل چارچوبی انجام پذیرفت.یافته‌ها: در زمینه‌ استقرار صحیح مراکز، 7 چالش اصلی و 18 چالش فرعی شناسایی گردید. به عبارت دیگر، ضعف حاکمیت و رهبری آموزشی باعث بروز چالش‌هایی در مراکز شد. در چارچوب حاکمیت و رهبری آموزشی مولفه‌هایی همچون سیاست‌گذاری، نظارت و ارزیابی و مولفه‌‌های زمینه‌ساز اجرا مانند ساختار، نیروی انسانی و فرایندها شناسایی گردید که ارتباط بین سیاست‌گذاری، نظارت و مولفه‌های زیرمجموعه از طریق دو مولفه کلیدی «مدیریت دانش و ارتباطات» تعریف گردید.نتیجه‌گیری: مراکز مطالعات به دلیل دور شدن از جایگاه اصلی مدیریت دانش و ارتباطات در حوزه حاکمیتی و حمایت‌طلبی جهت تضمین و ارتقای کیفیت آموزشی، دچار چالش شده‌اند که سه روند «ادغام آموزش و ارایه خدمت، خصوصی‌سازی خدمات و عدم شفافیت تعاملات بخش دولتی و خصوصی» زمینه تشدید این چالش‌ها را فراهم نموده است.