عوامل تاثیرگذار بر رفتار ضد بهره‌وری کارکنان در سازمان؛ با تاکید بر نقش درهم‌تنیدگی سازمانی، هوش هیجانی و مالکیت روانشناختی

هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل تاثیرگذار بر رفتار ضد بهره وری کارکنان در سازمان؛ با تاکید بر نقش درهم تنیدگی سازمانی، هوش هیجانی و مالکیت روانشناختی در شرکت پخش فرآورده های نفتی اصفهان می باشد که از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها از نوع توصیفی- پیمایشی می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر، کلیه کارکنان شرکت پخش فرآورده های نفتی اصفهان (300 نفر) بود که از طریق نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه های استاندارد بود که روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات تعدادی از خبرگان این حوزه مورد تایید قرار گرفت و برای تعیین پایایی ابزار اندازه گیری از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که عدالت سازمانی بر رفتارهای ضد بهره وری هم به طور مستقیم و هم از طریق متغیر میانجی درهم تنیدگی سازمانی اثر منفی و معناداری دارد؛ همچنین تاثیر عدالت سازمانی بر درهم تنیدگی سازمانی و تاثیر درهم تنیدگی سازمانی بر رفتارهای ضد بهره وری نیز تایید گردید. در نهایت مشخص شد که مالکیت روانشناختی در رابطه بین درهم تنیدگی سازمانی و رفتارهای ضد بهره وری نقش تعدیلگر نداشت. بنابراین، طبق نظریه حفاظت از منابع، درهم تنیدگی سازمانی بهعنوان وضعیت فراوانی منابع در نظر گرفته می شود و مالکیت روانشناختی نیز، به طور مستقیم بر ارزش و اهمیت منابع موجود تاثیر میگذارد؛ لذا، درهم تنیدگی سازمان و مالکیت روانشناختی، عامل مهمی در پیش بینی تاثیر متغیرهای زمینه ای مانند عدالت سازمانی بر رفتار کارکنان مانند رفتارهای ضد بهره وری هستند و عدالت سازمانی محیطی مساعد برای کارکنان ایجاد می کند تا منابع را به دست آورند. همچنین، مدیران باید به این امر توجه نمایند که کارکنان با هوش هیجانی بالا، ممکن است کمتر دچار رفتارهای ضد بهره وری شوند.

exploring counterproductive employee behaviors: the impact of organizational embeddedness, emotional intelligence and psychological ownership

the present study sought to investigate factors affecting the counterproductive employee behaviors in the organization, emphasizing the role of organizational embeddedness, emotional intelligence and psychological ownership in isfahan oil products distribution company. it is practical in terms of purpose and descriptive-survey in terms of data collection. the statistical population of the present study was the staff of isfahan oil products distribution company (300 people), from which 168 participants were recruited through simple random sampling. the instruments for collecting data in this research were standard questionnaires, and the analysis used was the structural equation modeling technique. the findings of the research showed that organizational justice had a negative significant effect on counterproductive behaviors directly and also through the mediating variable of organizational embeddedness. also, the effect of organizational justice on organizational embeddedness and the effect of organizational embeddedness on counterproductive behaviors were confirmed. finally, it was found that, psychological ownership had a moderating role in the relationship between organizational embeddedness and counterproductive behaviors; however, emotional intelligence did not have a moderating role in the relationship between organizational justice and counterproductive behaviors. therefore, according to the resource conservation theory, organizational embeddedness is considered as a state of resource abundance, and psychological ownership directly affects the value and importance of the available resources; therefore, organizational embeddedness and psychological ownership are important factors in predicting the impact of contextual variables such as organizational justice on employee behavior such as counterproductive behaviors. organizational justice creates a favorable environment for employees to acquire resources. also, managers should pay attention to the fact that employees with high emotional intelligence may be less prone to counterproductive behaviors.